Μελέτη της αντιμικροβιακής δράσης των θερμόφιλων οξυγαλακτικών βακτηρίων που απομονώθηκαν από παραδοσιακά γαλακτοκομικά προϊόντα της Ηπείρου

Abstract

The present research focuses on a study, in the Regional area of Epirus (Greece), of autochthones thermophiles bacteria originated from various sources as, dairy products, unpasteurized milk, traditional “renner” and finally feces from infants aged 1 to years old. Futhermore, their antimicrobial activity was evaluated against classic food pathogens of the genus Salmonella sp.: S.arizonae, S.entetitidis, S.typhimurium and S.typhi, which are usually involve in gastrointestinal infections. From a total of 120 samples, 206 strains of lactic acid bacteria belonging to 14 different species were recovered. By grouping them, 48 strains belonging to the following species, L.plantarum (14 strains), L.paracasei subsp. paracasei (9 strains), E.faecium (14 strains), E.faecalis (11 strains) were entered on detailed study. The following conclusions were obtained: 1. All strains showed typical characteristics of lactic acid bacteria. 2. The strains have the ability to transit or colonize the gastrointestinal tube, as they are reported to be resistant to the presence of phenol, proteolytic enzymes, bile salts and extreme pH values. 3. Most of the wild strains showed considerable resistance to antimicrobial drugs given therapeutically in gastrointestinal infections. 4. Most of the strains showed considerable antimicrobial activity against classic food pathogens of the genus Salmonella sp.: S.arizonae, S.entetitidis, S.typhimurium and S.typhi, which are usually implicated in gut infections. 5. All wild strains presented higher antimicrobial activity against the tested pathogens, when, compared to the reference strains. 6. Antimicrobial activity of these strains seems to be associated to various factors as, the microbial cell itself, production of different metabolites. Moreover, this activity seems to be strongly correlated with the presence of bacteriocins producing lactic acid during glucose fermentation. 7. However, from all the studied factors the first one (microbial cell itself) seems to be essential for the antimicrobial establishing profile of wild lactic acid strains.

Στη παρούσα εργασία αναζητήθηκαν αυτόχθονα θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια από διάφορες πηγές (γαλακτοκομικά προϊόντα, απαστερίωτο γάλα, πυτιές παραδοσιακά κατασκευασμένες και κόπρανα παιδιών ηλικίας 1- 3 ετών) στην περιοχή της Ηπείρου της Ελλάδος και μελετήθηκε η αντιμικροβιακή τους δράση έναντι των παθογόνων Σαλμονελλών: S.arizonae, S.enteritidis. S.typhimurium και S.typhi, που είναι συνήθη αίτια γαστρεντερικών λοιμώξεων. Εξετάστηκαν συνολικά 120 δείγματα και απομονώθηκαν 206 στελέχη οξυγαλακτικών βακτηρίων που ανήκουν σε 14 διαφορετικά είδη. Μετά την ομαδοποίηση αυτών επιλέχθηκαν 48 στελέχη που ανήκουν στα είδη L.plantarum (14 στελέχη), L.casei subsp. paracasei (9 στελέχη) , E.faecium (14 στελέχη) και E.faecalis (11 στελέχη), τα οποία υποβλήθηκαν σε περαιτέρω δοκιμές. Από τις δοκιμές αυτές διαπιστώθηκε ότι: 1. Τα στελέχη αυτά παρουσιάζουν όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά των οξυγαλακτικών βακτηρίων. 2. Τα στελέχη αυτά είναι ικανά να επιβιώσουν στις συνθήκες διέλευσης ή αποικισμού του γαστρεντερικού σωλήνα, διότι είναι ανθεκτικά σε ακραίες τιμές του pH, στην παρουσία χολικών αλάτων, φαινόλης και πρωτεολυτικών ενζύμων. 3. Αρκετά από τα στελέχη αυτά παρουσιάζουν αξιόλογη ανθεκτικότητα στην παρουσία αντιβακτηριακών παραγόντων, που συνήθως χορηγούνται σε λοιμώξεις του γαστρεντερικού σωλήνα. 4. Αρκετά από τα στελέχη αυτά παρουσιάζουν αξιόλογη αντιβακτηριακή δράση έναντι των παθογόνων Σαλμονελλών: S. arizonae, S.enteritidis. S.typhimurium και S.typhi, που συνήθως προκαλούν γαστρεντερικές λοιμώξεις. 5. Τα στελέχη αυτά διαφοροποιούνται πλήρως και διαθέτουν μεγαλύτερη ικανότητα από τα αντίστοιχα πρότυπα (references) στελέχη, με τα οποία συγκρίθηκαν όσον αφορά την αντιβακτηριακή τους δράση. 6. Η αντιβακτηριακή τους δράση οφείλεται σε διάφορους παράγοντες όπως το ίδιο το βακτηριακό κύτταρο, σαν οντότητα με συγκεκριμένες φυσιολογικές δράσεις, οι μεταβολίτες και κυρίως οι βακτηριοσίνες που παράγουν και το γαλακτικό οξύ που παράγεται από αυτά κατά τη ζύμωση της γλυκόζης. 7. Από τους παραπάνω προαναφερόμενους παράγοντες στην παρούσα μελέτη καταδείχθηκε ο πρώτος, ο οποίος είναι ο πλέον καθοριστικός για την αντιβακτηριακή τους δράση των στελεχών αυτών.