Migration profiles of asylum seekers in Greece

Abstract

Critical synthesis of major theoretical approaches to international migration indicates that migrants’ educational profiles, vocational or professional skills, and the presence of family members in the EU tend to influence destination choices and facilitate smoother integration. There is a clear dynamic linking labour markets with social relationships. Yet micro-level evidence on how these factors operate among asylum seekers arriving in Greece, the main southeastern entry point to the EU, remains scarce. This thesis examines the socio-demographic characteristics, skill composition, and migration trajectories of asylum seekers in Greece, focusing on the period2017-2019, in the years following the 2015-2016 refugee crisis. Drawing on original primary data from 994 structured interviews conducted at the Reception and Identification Centre on Lesvos Island, the study employs statistical and econometric analysis, including descriptive statistics, probit and logit models to examine the determinants of asylum outcomes and onward mobility within the European Union. The findings indicate that educational attainment, skill levels and the presence of family networks in Europe are significantly associated with asylum outcomes and with migrants’ intended final destination. Respondents with skills were more likely to be granted asylum, whereas tertiary-educated respondents were less likely to be, and having relatives in the EU emerged as the strongest predictor of choosing an EU country over Greece. However, asylum outcomes and onward mobility appear to be shaped by different factors, reflecting the distinction between protection based criteria and migrants’ socioeconomic characteristics. The results suggest that individuals with higher levels of education and stronger skill profiles are more likely to intend onward migration, reinforcing the role of human capital in migration decision-making. The study also highlights the evolving role of Greece as both a transit and host country: 85.4% of respondents expressed an intention to move onward, yet only2.5% had left Greece, reflecting structural constraints. From a policy perspective, the findings underline the importance of targeted integration strategies, including vocational training and skills recognition, alongside the need for coordinated responses at the European level. While the study provides original empirical insights based on field data, it is subject to limitations related to sample composition, geographical concentration and its cross-sectional design. These findings contribute to the broader literature on migration and asylum by offering micro-level evidence on the interaction between human capital, mobility intentions and integration prospects in the European context.

Η κριτική σύνθεση των βασικών θεωρητικών προσεγγίσεων της διεθνούς μετανάστευσης δείχνει ότι το εκπαιδευτικό προφίλ των μεταναστών, οιεπαγγελματικές ή τεχνικές τους δεξιότητες και η παρουσία μελών της οικογένειάς τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση τείνουν να επηρεάζουν την επιλογή προορισμού καινα διευκολύνουν την ομαλότερη ένταξη. Υπάρχει σαφής δυναμική που συνδέει τις αγορές εργασίας με τις κοινωνικές σχέσεις. Ωστόσο, η εμπειρική τεκμηρίωση σεμικρο-επίπεδο για τον τρόπο με τον οποίο οι παράγοντες αυτοί λειτουργούν στους αιτούντες άσυλο που φτάνουν στην Ελλάδα, το κύριο νοτιοανατολικό σημείοεισόδου στην ΕΕ, παραμένει περιορισμένη. Η παρούσα διατριβή εξετάζει τα κοινωνικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά, τη σύνθεση δεξιοτήτων και τις μεταναστευτικές διαδρομές των αιτούντων άσυλοστην Ελλάδα, με επίκεντρο την περίοδο 2017-2019, τα έτη που ακολούθησαν την προσφυγική κρίση του 2015-2016. Αξιοποιώντας πρωτογενή δεδομένα από 994δομημένες συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Λέσβου, η μελέτη εφαρμόζει στατιστική και οικονομετρικήανάλυση, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφικής στατιστικής και μοντέλων probit και logit, για να διερευνήσει τους καθοριστικούς παράγοντες τωναποτελεσμάτων της διαδικασίας ασύλου και της περαιτέρω κινητικότητας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το μορφωτικό επίπεδο, το επίπεδο δεξιοτήτων και η παρουσία οικογενειακών δικτύων στην Ευρώπη συσχετίζονται σημαντικά τόσο μετα αποτελέσματα της διαδικασίας ασύλου όσο και με τον επιδιωκόμενο τελικό προορισμό των μεταναστών. Οι ερωτηθέντες με δεξιότητες είχαν μεγαλύτερηπιθανότητα να λάβουν άσυλο, ενώ οι κάτοχοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είχαν μικρότερη πιθανότητα να το λάβουν, και η ύπαρξη συγγενών στην ΕΕ αναδείχθηκεως ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας για την επιλογή μιας χώρας της ΕΕ αντί της Ελλάδας. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της διαδικασίας ασύλου και ηπεραιτέρω κινητικότητα φαίνεται να διαμορφώνονται από διαφορετικούς παράγοντες, αντανακλώντας τη διάκριση ανάμεσα στα κριτήρια που βασίζονταιστην προστασία και στα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά των μεταναστών. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι τα άτομα με υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και ισχυρότερο προφίλ δεξιοτήτων έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να σκοπεύουν ναμετακινηθούν περαιτέρω, ενισχύοντας τον ρόλο του ανθρώπινου κεφαλαίου στη λήψη μεταναστευτικών αποφάσεων. Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τον εξελισσόμενο ρόλο της Ελλάδας ως χώρας διέλευσης και ταυτόχρονα χώρας υποδοχής: το 85,4% των ερωτηθέντων εξέφρασεπρόθεση να μετακινηθεί περαιτέρω, ωστόσο μόλις το 2,5% είχε αποχωρήσει από την Ελλάδα, γεγονός που αντανακλά διαρθρωτικούς περιορισμούς. Από πλευράςπολιτικής, τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία στοχευμένων στρατηγικών ένταξης, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής κατάρτισης και τηςαναγνώρισης δεξιοτήτων, παράλληλα με την ανάγκη για συντονισμένες απαντήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρόλο που η μελέτη παρέχει πρωτότυπα εμπειρικά ευρήματα βασισμένα σε δεδομένα πεδίου, υπόκειται σε περιορισμούς που σχετίζονται με τη σύνθεση τουδείγματος, τη γεωγραφική του συγκέντρωση και τον διαστρωματικό σχεδιασμό της. Τα ευρήματα αυτά συμβάλλουν στην ευρύτερη βιβλιογραφία για τημετανάστευση και το άσυλο, προσφέροντας μικρο-επίπεδη τεκμηρίωση για την αλληλεπίδραση ανάμεσα στο ανθρώπινο κεφάλαιο, τις προθέσεις κινητικότηταςκαι τις προοπτικές ένταξης στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.