Το κακό στη θεία Λατρεία

Abstract

The present doctoral thesis feature the cause of evil in the world, the way to cure it and man’s possibility of salvation through the experience of the Church’s liturgical life. In particular, it studies how the centuries-old liturgical tradition (i.e. the mysteries, the night and day services, the ascetic life and the Christian calendar) understands and interprets the nature of evil that exists in the world and concerns human. It also studies the conditions and possibilities of remission, healing and alienation from the corrupting forces of evil. It focuses on the consequences of the fall and the manifestations of evil, which are decay and death, the various passions, the suffering of creation, the influence of moral evil on natural evil, and how all of these are commemorated and interpreted in the Church’s liturgical texts. It is pointed out that Christ overcame death with his Cross and Resurrection and freed mankind from sin, corruption, death and every form of evil. Human as the image of God walks towards theosis by defeating evil with good. Lastly, forms Christ within himself through Worship and foretells from now on the delight of paradise, the original beauty and the joy of eternity.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή αναδυκνύει την αιτία του κακού στον κόσμο, τον τρόπο θεραπείας του και την εκ μέρους του ανθρώπου δυνατότητα σωτηρίας μέσα από την εμπειρία της λατρευτικής ζωής της Εκκλησίας. Ειδικότερα, μελετά πώς η μακραίωνη λειτουργική παράδοση (δηλαδή τα μυστήρια, οι ακολουθίες του νυχθημέρου, η ασκητική ζωή αλλά και το χριστιανικό εορτολόγιο) κατανοεί και ερμηνεύει τη φύση του κακού που υπάρχει στον κόσμο και απασχολεί τον άνθρωπο. Μελετά, επίσης, και τις προϋποθέσεις αλλά και τις δυνατότητες απαλλαγής, θεραπείας και αλλοτρίωσης από τις φθοροποιές δυνάμεις του κακού. Εστιάζει στις συνέπειες της πτώσης και τις εκφάνσεις του κακού, που είναι η φθορά και ο θάνατος, τα ποικίλα πάθη, τα δεινά της κτίσης, η επίδραση του ηθικού κακού στο φυσικό κακό αλλά και πως όλα αυτά μνημονεύονται και ερμηνεύονται στα λειτουργικά κείμενα της Εκκλησίας. Επισημαίνεται ότι ο Χριστός νίκησε το θάνατο με το Σταυρό και την Ανάστασή του και ελευθέρωσε το ανθρώπινο γένος από την αμαρτία, τη φθορά, το θάνατο και την κάθε μορφής κακουργία. Ο άνθρωπος ως εικόνα του Θεού πορεύεται προς τη θέωση νικώντας το κακό με το καλό. Μορφώνει δια της Λατρείας το Χριστό μέσα του και προγεύεται από τώρα την τρυφή του παραδείσου, το πρωτόκτιστον κάλλος και τη χαρά της αιωνιότητας.