Εφαρμογή του Νέου Δημόσιου Μάνατζμεντ στις δασικές υπηρεσίες της χώρας

Abstract

This research explores the functioning and prospects of the Greek Forest Service through the lens of New Public Management (NPM) and the core principles of Good Governance, seeking to determine how performance indicators (KPIs), critical success factors (CSFs), and Total Quality Management (TQM) frameworks—such as the European Foundation for Quality Management (EFQM) model and the Common Assessment Framework (CAF)—can enhance transparency, accountability, and effectiveness. In doing so, it aligns the Forest Service's operations with international standards of sustainable governance and the Sustainable Development Goals 15 (“Life on Land”) and 16 (“Peace, Justice and Strong Institutions”). As one of the oldest institutions of the modern Greek state (established in 1833), the Forest Service manages a constitutionally protected natural resource, representing a unique case of administrative mission combined with social responsibility. The theoretical framework of the dissertation is founded on the complementary relationship between the principles of NPM, which provide tools for administrative measurement, evaluation, and improvement, and the value-oriented principles of Good Governance, which ensure institutional legitimacy, social trust, and participatory accountability. Total Quality Management (TQM), in conjunction with the EFQM, CAF, and ESG standards, serves as both a conceptual and methodological bridge between theory and measurement, promoting leadership, strategy, participation, continuous improvement, and performance results. This integrated framework establishes a contemporary model of administrative excellence and social accountability for Public Forest Administration. The methodology comprises three stages: (a) a bibliometric review identifying international and national research trends on NPM, accountability, and ICTs; (b) the development of composite indicators measuring administrative capacity, transparency, technological readiness, and leadership; and (c) an empirical survey conducted among 232 Forest Service employees nationwide. The statistical analysis included Descriptive Statistics, Principal Component Analysis (PCA), ANOVA, Kruskal–Wallis, Spearman, and Chi-Square tests, based on fifteen composite indicators grouped into three categories: organizational (leadership, training, evaluation), institutional (transparency, accountability, efficiency), and technological (infrastructure adequacy, digital readiness, and AI acceptance). The results confirm the research hypotheses, revealing significant positive correlations among digital readiness, innovation acceptance, and perceived effectiveness, as well as differences based on demographic characteristics. The adoption of technological tools and performance indicators enhances transparency and accountability. In contrast, the absence of a comprehensive institutional framework hinders the sustainable integration of ICTs and Artificial Intelligence in public administration. The research proposes a holistic strategy for strengthening the institutional and operational capabilities of Forest Service using performance indicators, quality management tools, and participatory evaluation mechanisms. Furthermore, it introduces a model integrating NPM, Good Governance, and TQM principles, assessing administrative capacity in terms of public value and sustainable governance. The study’s contribution lies in highlighting the Forest Service as a paradigm of administrative adaptation, where technology, effectiveness, transparency, and accountability constitute a new model of public administration capable of managing a constitutionally protected resource effectively for the benefit of society and sustainable development.

Η ερευνητική αυτή προσπάθεια διερευνά τη λειτουργία και τις προοπτικές της Δασικής Υπηρεσίας της Ελλάδας υπό το πρίσμα του Νέου Δημόσιου Μάνατζμεντ (ΝΔΜ) και των αξιακών αρχών της Χρηστής Διακυβέρνησης, αναζητώντας τον τρόπο με τον οποίο οι δείκτες απόδοσης (KPIs), οι κρίσιμοι παράγοντες επιτυχίας (CSFs) και τα πρότυπα της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας (ΔΟΠ) –όπως το Ευρωπαϊκό Μοντέλο Διοικητικής Αριστείας (EFQM) και το Κοινό Πλαίσιο Αξιολόγησης (CAF)– μπορούν να ενισχύσουν τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την αποτελεσματικότητα, εναρμονίζοντας τη λειτουργία της Δασικής Υπηρεσίας με τα διεθνή πρότυπα βιώσιμης διακυβέρνησης και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης 15 (“Ζωή στη στεριά”) και 16 (“Ειρήνη, Δικαιοσύνη και Ισχυροί Θεσμοί”). Ως ένας από τους αρχαιότερους θεσμούς του ελληνικού κράτους (1833), η Δασική Υπηρεσία διαχειρίζεται έναν συνταγματικά προστατευόμενο φυσικό πόρο, αποτελώντας μοναδικό παράδειγμα συνδυασμού διοικητικής αποστολής και κοινωνικής ευθύνης. Το θεωρητικό πλαίσιο εδράζεται στη συμπληρωματική σχέση των αρχών του ΝΔΜ –που προσφέρουν εργαλεία μέτρησης, αξιολόγησης και βελτίωσης– με τις αξιακές αρχές της χρηστής διακυβέρνησης, οι οποίες διασφαλίζουν θεσμική νομιμοποίηση, κοινωνική εμπιστοσύνη και συμμετοχική λογοδοσία. Η ΔΟΠ, σε συνδυασμό με τα πρότυπα EFQM, CAF και ESG, λειτουργεί ως εννοιολογική και μεθοδολογική γέφυρα ανάμεσα στη θεωρία και τη μέτρηση, προάγοντας την ηγεσία, τη στρατηγική, τη συμμετοχή, τη συνεχή βελτίωση και τα αποτελέσματα απόδοσης. Το ολοκληρωμένο αυτό πλαίσιο συνθέτει ένα σύγχρονο μοντέλο διοικητικής αριστείας και κοινωνικής λογοδοσίας για τη Δημόσια Δασική Διοίκηση. Η μεθοδολογία περιλαμβάνει τρία στάδια: (α) βιβλιομετρική επισκόπηση για τον εντοπισμό διεθνών και εθνικών τάσεων γύρω από το ΝΔΜ, τη λογοδοσία και τις ΤΠΕ (β) ανάπτυξη σύνθετων δεικτών για τη μέτρηση διοικητικής ικανότητας, διαφάνειας, τεχνολογικής ετοιμότητας και ηγεσίας; και (γ) εμπειρική διερεύνηση μέσω ερωτηματολογίου σε 232 υπαλλήλους της Δασικής Υπηρεσίας με πανελλαδική κάλυψη. Η ανάλυση περιέλαβε Περιγραφική Στατιστική, Παραγοντική Ανάλυση (PCA), ANOVA, Kruskal–Wallis, Spearman και Χ², βασισμένη σε δεκαπέντε σύνθετους δείκτες ομαδοποιημένους σε τρεις κατηγορίες: οργανωσιακούς (ηγεσία, εκπαίδευση, αξιολόγηση), θεσμικούς (διαφάνεια, λογοδοσία, αποδοτικότητα) και τεχνολογικούς (υλικοτεχνική επάρκεια, ψηφιακή ετοιμότητα, αποδοχή τεχνητής νοημοσύνης). Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τις ερευνητικές υποθέσεις, αναδεικνύοντας θετικές συσχετίσεις μεταξύ ψηφιακής ετοιμότητας, αποδοχής καινοτομιών και αντιλαμβανόμενης αποτελεσματικότητας, καθώς και διαφοροποιήσεις βάσει δημογραφικών χαρακτηριστικών. Η υιοθέτηση τεχνολογικών εργαλείων και δεικτών απόδοσης ενισχύει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, ενώ η απουσία θεσμικού πλαισίου περιορίζει τη βιώσιμη ενσωμάτωση των ΤΠΕ και της ΤΝ.Η έρευνα προτείνει μια ολιστική στρατηγική για τη θεσμική και λειτουργική ενδυνάμωση της Δασικής Υπηρεσίας μέσω δεικτών επίδοσης, εργαλείων ποιότητας και συμμετοχικών μηχανισμών αξιολόγησης. Παράλληλα, εισάγει ένα μοντέλο ενοποίησης του ΝΔΜ, της Χρηστής Διακυβέρνησης και της ΔΟΠ, το οποίο αποτιμά τη διοικητική ικανότητα με βάση τη δημόσια αξία και τη βιώσιμη διακυβέρνηση. Η συμβολή της έρευνας έγκειται στην ανάδειξη της Δασικής Υπηρεσίας ως παραδείγματος διοικητικής προσαρμογής, όπου η τεχνολογία, η αποτελεσματικότητα, η διαφάνεια και η λογοδοσία συγκροτούν ένα νέο πρότυπο δημόσιας διοίκησης, ικανό να διαχειριστεί αποτελεσματικά έναν συνταγματικά προστατευόμενο πόρο προς όφελος της κοινωνίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Questa ricerca indaga il funzionamento e le prospettive del Servizio Forestale della Grecia attraverso la lente del New Public Management (NPM) e dei principi valoriali della Buona Governance, esplorando come gli indicatori di performance (KPIs), i fattori critici di successo (CSFs) e i modelli della Gestione della Qualità Totale (TQM) – quali il Modello Europeo di Eccellenza Gestionale (EFQM) e il Quadro Comune di Valutazione (CAF) – possano rafforzare la trasparenza, la responsabilità e l’efficacia, armonizzando il funzionamento del Servizio Forestale con gli standard internazionali della governance sostenibile e con gli Obiettivi di Sviluppo Sostenibile 15 (“Vita sulla Terra”) e 16 (“Pace, Giustizia e Istituzioni Efficaci”). Essendo una delle istituzioni più antiche dello Stato greco (dal 1833), il Servizio Forestale gestisce una risorsa naturale tutelata costituzionalmente, rappresentando un caso unico di combinazione tra missione amministrativa e responsabilità sociale.

Il quadro teorico si fonda sulla relazione complementare tra i principi del NPM – che offrono strumenti di misurazione, valutazione e miglioramento – e i principi valoriali della buona governance, i quali garantiscono legittimazione istituzionale, fiducia sociale e responsabilità partecipativa. La TQM, insieme ai modelli EFQM, CAF ed ESG, funziona come ponte concettuale e metodologico tra teoria e misurazione, promuovendo la leadership, la strategia, la partecipazione, il miglioramento continuo e i risultati di performance. Questo quadro integrato compone un modello contemporaneo di eccellenza amministrativa e responsabilità sociale per l’Amministrazione Forestale Pubblica.

La metodologia si articola in tre fasi: (a) una revisione bibliometrica per l’identificazione delle tendenze internazionali e nazionali relative al NPM, alla responsabilità e alle tecnologie ICT; (b) lo sviluppo di indicatori compositi per la misurazione della capacità amministrativa, della trasparenza, della prontezza tecnologica e della leadership; e (c) un’indagine empirica tramite questionario rivolto a 232 dipendenti del Servizio Forestale con copertura nazionale. L’analisi ha incluso Statistica Descrittiva, Analisi delle Componenti Principali (PCA), ANOVA, Kruskal–Wallis, Spearman e Chi-Quadrato, ed è stata basata su quindici indicatori compositi raggruppati in tre categorie: organizzativi (leadership, formazione, valutazione), istituzionali (trasparenza, responsabilità, efficienza) e tecnologici (adeguatezza infrastrutturale, prontezza digitale, accettazione dell’intelligenza artificiale).

I risultati confermano le ipotesi di ricerca, evidenziando correlazioni positive tra prontezza digitale, accettazione delle innovazioni ed efficacia percepita, oltre a differenze significative in base alle caratteristiche demografiche. L’adozione di strumenti tecnologici e indicatori di performance rafforza la trasparenza e la responsabilità, mentre l’assenza di un quadro istituzionale limita l’integrazione sostenibile delle ICT e dell’AI.

La ricerca propone una strategia olistica per il rafforzamento istituzionale e funzionale del Servizio Forestale attraverso indicatori di performance, strumenti di qualità e meccanismi partecipativi di valutazione. Parallelamente, introduce un modello di integrazione del NPM, della Buona Governance e della TQM, che valuta la capacità amministrativa sulla base del valore pubblico e della governance sostenibile. Il contributo dello studio risiede nell’evidenziare il Servizio Forestale come esempio di adattamento amministrativo, in cui tecnologia, efficacia, trasparenza e responsabilità costituiscono un nuovo paradigma di amministrazione pubblica capace di gestire efficacemente una risorsa costituzionalmente protetta a beneficio della società e dello sviluppo sostenibile.