Νευροενδοκρινική μελέτη σεροτονινεργικών και ντοπαμινεργικών παραμέτρων στη Σχιζοφρένεια: συσχετίσεις με θετικά και αρνητικά συμπτώματα

Abstract

Schizophrenia is a chronic disease which begins in adolescence or early adulthood and causes lifelong impairment. There is evidence that the duration of untreated psychosis may affect both the course and outcome of treatment in patients with schizophrenia. In the present study, neuroendocrine probes were used to test the hypothesis that untreated psychosis may induce time-dependent changes in central serotonergic and dopaminergic neurotransmission. Prolactin responses to the administration of clomipramine (i.v.) and haloperidol (i.m.) were measured in drug-naïve patients with DSM-IV diagnoses of schizophreniform or schizophrenic disorders and in healthy control subjects. The results provide evidence that the persistence of psychotic psychopathology induces secondary neuroadaptive effects, which seem to involve changes in central serotonergic function. The relationship between plasma basic levels of testosterone, cortisol, and prolactin and the severity of psychopathology in these patients with schizophreniform or schizophrenic disorder, was also evaluated. Plasma levels of testosterone were negatively correlated with the severity of negative symptoms. There was also a positive correlation between prolactin plasma levels and positive symptoms score and between cortisol levels and the cognitive symptoms score. The present study indicates that assessment of sex hormones and function of the hypothalamic–pituitary– adrenal and/or hypothalamic– pituitary–gonadotropin axis could be an important biological marker for the severity of sub clusters of positive, negative and cognitive symptoms in schizophrenia.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η διάρκεια της μη θεραπευόμενης ψύχωσης (ΔμΘΨ) μπορεί να επηρεάσει τόσο την πορεία όσο και την έκβαση της θεραπείας ασθενών με σχιζοφρένεια. Η επίπτωση της ΔμΘΨ στη θεραπευτική αποτελεσματικότητα φαίνεται επίσης να υποδηλώνει μια νευρο-τροποποιητική διεργασία η διερεύνηση της οποίας μπορεί να συντελέσει σημαντικά στην κατανόηση της παθοφυσιολογίας της σχιζοφρένειας. Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκαν νευροενδοκρινικές προκλητές δοκιμασίες για να ελεγχθεί η υπόθεση ότι ασθενείς με σχιζοφρένεια κατά το πρώτο ψυχωσικό επεισόδιο οι οποίοι δεν έχουν υποβληθεί ποτέ σε φαρμακευτική αγωγή μπορεί να εμφανίζουν μεταβολές στην κεντρική σεροτονινεργική και ντοπαμινεργική νευροδιαβίβαση οι οποίες εξαρτώνται από την διάρκεια της μη θεραπευόμενης ψύχωσης (ΔμΘΨ). Για τον σκοπό αυτό μετρήθηκε η απάντηση προλακτίνης στην ενδοφλέβια χορήγηση χλωριμιπραμίνης και στην ενδομυϊκή χορήγηση αλοπεριδόλης σε άρρενες ασθενείς με διάγνωση Σχιζοφρένειας (Ν=16) ή Σχιζοφρενικόμορφης Διαταραχής (Ν=14) κατά το πρώτο ψυχωσικό επεισόδιο καθώς και σε υγιείς μάρτυρες (Ν=12). Επιπρόσθετα, συσχετίστηκε η ψυχοπαθολογία των ασθενών με τις βασικές τιμές προλακτίνης, κορτιζόλης και τεστοστερόνης.Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η παρατεταμένη εμπειρία της ψυχωσικής ψυχοπαθολογίας προκαλεί δευτερογενείς νευρο-τροποποιητικές επιδράσεις. Στο αρχικό στάδιο, παρουσιάζεται μεταβολή στην ντοπαμινεργική νευρομεταβίβαση, ενώ δεν παρουσιάζονται αλλαγές στη σεροτονινεργική λειτουργία. Σε μεταγενέστερο στάδιο, πιθανές αλλαγές στο υπόστρωμα του εγκεφάλου αντανακλώνται ως μεταβολή στη σεροτονινεργική νευρομεταβίβαση. Σε ό,τι αφορά τα βασικά επίπεδα ορμονών, τα ευρήματα της μελέτης τονίζουν τον πιθανό ρόλο των ορμονών του στρες (κορτιζόλη), του φύλου (τεστοστερόνη) και της ντοπαμινο-ελεγχόμενης προλακτίνης στην παθοφυσιολογία της σχιζοφρένειας και στην ψυχοπαθολογία.