Η εφαρμογή αρχών της εκπαίδευσης ενηλίκων και των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Abstract

The aim of the present research is to investigate in what grade are applied the Basic Principles of Education of Adults and Technologies of Information and Communication Technology (ICT) in teacher training courses that are designed and implemented in our country. The intense concern for quality and effectiveness of teacher education in our country was the reason for carrying out the research. With the help of the literature review, the basic principles of adult learning areregistered in conjunction with teaching techniques that contribute to the implementation of these principles in teacher training courses. Also through the literature review, the way as well as the methods (ICT) used in teacher training are registered. The whole review demonstrated that in our country there is a significant gap in research in this field, which this thesis expects to cover to a certain degree and extent. The methodology of empirical research concerns some field research, which includes a quality part in which it is used the interview protocol addressed in 13 expertsin planning training programs and another part concerning a quantitative survey using a specially designed questionnaire. This questionnaire was sent to 403 trainers involved in training programs carried out in our country and it investigates the application of the principles of adult learning and the use of ICT in teacher training courses implemented in our country. The data processing revealed a significant deficit in applying the principles of adult learning in teacher training courses that are designed and implemented in our country as there is no framework in terms of design concerning the application of the principles of adult education in training programs. From the perspective of trainers, although the vast majority of them use vastly the teaching techniques that we find in literature, however, only a very small percentage chooses these techniques dependingon the setting of the teaching goals and apply the prescribed standards of the literature on using these teaching techniques. Also it was found that in few programs innovations related to the use of Information Technology and Communication are incorporated, while the majority of the trainers are familiar with the general use of ICT. In contrast, it was observed a significant deficit of specialized knowledge and ICT skills in teaching, for example, in the use of e-learning tools in training. The results of this research can contribute to the scientific research by revealing the problems identified in the training of teachers in our country and exploiting a proposal for the creation of an institutional framework related to teacher training which will include the determination procedures for the detection of training needs of teachers in order to certify the trainers and the trainees and plan distance training programs. But it is imperative to verify the results of this research with new research efforts that will be directed to the registration of the views of the same trainees.

Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση του κατά πόσο εφαρμόζονται οι βασικές αρχές της Εκπαίδευσης Ενηλίκων, και οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ), στα προγράμματα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών που σχεδιάζονται και υλοποιούνται στη χώρα μας. Η πραγματοποίηση της είχε ως αφόρμηση τον έντονο προβληματισμό για την ποιότητα, και την αποτελεσματικότητα της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στη χώρα μας. Με τη βοήθεια της βιβλιογραφικής ανασκόπησης καταγράφονται οι βασικές αρχές της εκπαίδευσης ενηλίκων σε συνδυασμό με τις τεχνικές διδασκαλίας οι οποίες συμβάλλουν στην εφαρμογή αυτών των αρχών στα προγράμματα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών. Επίσης μέσα από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση καταγράφονται και ο τρόπος και οι μέθοδοι αξιοποίησης των (ΤΠΕ) στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Από την όλη επισκόπηση προέκυψε ότι στη χώρα μας υπάρχει σημαντικό κενό στηνέρευνα στον τομέα τούτο, γεγονός που η παρούσα διατριβή προσδοκά να συμπληρώσει στο βαθμό και στο μέτρο του δυνατού. Η μεθοδολογία της εμπειρικής έρευνας αφορά κατά ένα μέρος έρευνα πεδίου, η οποία περιλαμβάνει ένα ποιοτικό μέρος με χρήση πρωτοκόλλου συνέντευξης πουαπευθύνθηκε σε 13 στελέχη σχεδιασμού της επιμόρφωσης και κατά ένα άλλο σε ποσοτική έρευνα με χρήση ειδικά σχεδιασμένου ερωτηματολογίου. Το ερωτηματολόγιο αυτό απευθύνθηκε σε 403 επιμορφωτές/τριες που συμμετέχουν σε προγράμματα επιμόρφωσης που υλοποιούνται στη χώρα μας και με αυτό διερευνάται η εφαρμογή των αρχών εκπαίδευσης ενηλίκων και της χρήσης ΤΠΕ στα προγράμματα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών που υλοποιούνται στη χώρα μας. Από την επεξεργασία των δεδομένων διαπιστώθηκε μεγάλο έλλειμμα στην εφαρμογή των αρχών της εκπαίδευσης ενηλίκων στα προγράμματα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών που σχεδιάζονται και υλοποιούνται στη χώρα μας καθώς δεν υπάρχει κανένα πλαίσιο από πλευράς σχεδιασμού αναφορικά με την εφαρμογή αρχών της εκπαίδευσης ενηλίκων στα προγράμματα επιμόρφωσης. Από την πλευρά των επιμορφωτών/τριών αν κα η συντριπτική πλειονότητά τους χρησιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό τις προβλεπόμενες από τη βιβλιογραφία τεχνικές διδασκαλίας εντούτοις μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό επιλέγει αυτές τις τεχνικές ανάλογα με τους διδακτικούς στόχους που έχει θέσει και εφαρμόζει τις προβλεπόμενες από τη βιβλιογραφία προδιαγραφές κατά την χρήση αυτών των τεχνικών διδασκαλίας. Επίσης διαπιστώθηκε ο ελάχιστος αριθμός προγραμμάτων στα οποία χρησιμοποιούνται καινοτομίες σχετικές με τη χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, ενώ από την πλευρά των επιμορφωτών/τριών η πλειονότητά τους είναι εξοικειωμένοι με τη γενική χρήση των ΤΠΕ. Αντίθετα, διαπιστώθηκε σημαντικό έλλειμμα εξειδικευμένων γνώσεων και δεξιοτήτων ΤΠΕ στη διδασκαλία, όπως για παράδειγμα, η χρήση εργαλείων εξ αποστάσεως επιμόρφωσης. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας μπορούν να συμβάλουν στην επιστημονική έρευνα με την ανάδειξη των προβλημάτων που εντοπίζονται στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στη χώρα μας αλλά και με την αξιοποίηση πρότασης για τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου, που να αφορά στηνεπιμόρφωση των εκπαιδευτικών στο οποίο θα περιλαμβάνονται, ο προσδιορισμός των διαδικασιών για την ανίχνευση των εκπαιδευτικών αναγκών των εκπαιδευτικών για την πιστοποίηση των επιμορφωτών/τριών και των επιμορφούμενων και για το σχεδιασμό υλοποίησης εξ αποστάσεωςεπιμόρφωσης. Είναι όμως επιβεβλημένη και η επαλήθευση των αποτελεσμάτων της παρούσας με νέες ερευνητικές προσπάθειες οι οποίες θα κατευθυνθούν στην καταγραφή των απόψεων των ίδιων των επιμορφούμενων.