ΤΟ ΜΑΤΙΑΣΜΑ: Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΒΛΕΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΜΙΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Abstract

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΑ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΝΟΗΜΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ, ΟΠΩΣ ΑΥΤΕΣ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ ΣΤΟ ΜΑΤΙΑΣΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑΤΟΣ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ ΩΣ ΕΝΑ ΤΟΠΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ ΔΙΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ, ΕΝΑ ΣΥΜΒΟΛΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Η ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΤΙΑΣΜΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΗ ΦΘΟΡΑ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Ο ΣΤΟΧΟΣ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΔΕΧΤΕΙ ΠΩΣ ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΟΠΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΕΤΑΙ Σ'ΕΝΑΝ ΣΗΜΑΙΝΟΝΤΑ ΚΩΔΙΚΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Η ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΔΙΑΘΕΣΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΩΝ "ΑΛΛΩΝ", ΑΥΤΩΝ ΠΟΥ ΔΡΟΥΝ ΩΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΤΕΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ, ΕΙΝΑΙ Ο ΤΟΠΟΣ ΟΠΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΙΤΑΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ. Ο ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΕΠΙΦΕΡΕΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑΤΟΣ. Η ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΠΟΥ ΑΥΤΟ ΠΑΙΡΝΕΙ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΙΣΧΥΡΗ ΕΝΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΤΕΛΟΥΜΕΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. Η ΔΙΑΤΡΙΒΗΑΠΑΡΤΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΟΧΤΩ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΕΝΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΜΕ ΥΛΙΚΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΜΕ ΕΠΙΤΟΠΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ, ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ, ΕΙΧΕ ΔΕ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΔΕΚΑΕΠΤΑ ΜΗΝΩΝ. ΤΟ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΟΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΚΤΕΙΝΕΤΑΙ ΜΕΤΑΞΥ 1989 -1992 ΚΑΙ ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ (ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ)

THIS WORK IS AN INVESTIGATION OF THE RULES AND VALUES THAT GOVERN THE COMMUNICATION BETWEEN THE PEOPLE OF A RURAL COMMUNITY OF MACEDONIA, GREECE AND ALSO THE PRINCIPLES WHICH ARE CRUCIAL FOR THE CONSTRUCTION OF SOCIAL RELATIONS. THE FOCUS IS THE SO - CALLED EVIL EYE BELIEF, THAT IS THE BELIEF THAT SOMEONE CAN CAUSE HARM BY LOOKING AT ANOTHER PERSON OR PROPERTY. IN THE VILLAGE THE CONCEPTS OF UNIFORMITY, EQUALITY, SOCIAL HARMONY AND ORDER ARE STRICTLY NORMATIVE PREMISES, DETERMINING THE ACCEPTED LIMITS OF INTERPERSONAL RELATIONS. THE PRESENTATION OF THE PERSON IS CONSTRUCTED ACCORDING TO THE IDEALS OF A QUASI - EGALITARIAN, SOCIAL ORGANISATION BASED ON THE APPEARANCE OF UNIFORMITY. VILLAGERS STRIVE TO APPEAR, NOT IN FACT TO BE, EQUAL AMONG EACH OTHER IN THEIR EVERYDAY LIFE. IN THIS CONTEXT OF COMMUNAL LIFE, THE NOTION OF AN AUTONOMOUS WAY OFLEADING ONE'S LIFE AND PRESENTING ONE'S SELF IS VERY DANGEROUS, BECAUSE IT THREATENS THE ACCEPTED LIMITS OF SOCIALITY. IF, HOWEVER, A PERSON ATTEMPTS AN INDIVIDUALISTIC TENDENCY, S/HE FALLS UNDER THE "EYE" OF OTHERS, WHICH EXPRESSES THEIR HARMFUL THOUGHTS AND FEELINGS. THE CULTURAL MEANING OF THIS VISUALINTERACTION IS A LOCAL IDIOM OF CONSTRUCTING AND DE - CONSTRUCTING PERSONAL IDENTITY. THE EVIL - EYE BELIEF IS A PARADIGM OF THE WAY VILLAGERS PERCEIVE EACH OTHER AND CONCEIVE THE IDEAL PERSON AND BEHAVIOR. THE SPECIAL FOCUS IS TO SHOW HOW A CULTURAL MODE OF VISUAL PERCEPTION, NAMELY THE EVIL EYE, IS TRANSFORMED INTO A MEANINGFUL MODE OF COMMUNICATION.