Η επίδραση του εκχυλίσματος του καρπού της ελιάς στην καρδιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Abstract

Introduction: Cardiovascular disease (CVD) remains the leading cause of mortality worldwide and is closely related to atherosclerosis, associated with oxidative stress, inflammation,endothelial dysfunction. Arterial stiffness has emerged as an important determinant of cardiacfunction and an independent predictor of CV risk. Furthermore, a growing body of evidencesuggests that arterial stiffness contributes significantly to the development and progressionof atherosclerotic lesions, constituting a powerful prognostic factor for coronary arterydisease (CAD). In recent years, large body of evidence demonstrated the cardioprotective properties of olive fruit extract and growing attention has been directed toward olive-derivedpolyphenols, particularly Hydroxytyrosol (HT), due to their potent antioxidant and anti-inflammatory properties.Aim of the study: The aim of the present study was to investigate the effects of short-termadministration of an olive extract enriched with HT on cardiac function and arterial stiffness inpatients with chronic CAD. Methods: This study was designed as a randomized, double-blind, two-period, two-sequencecrossover (AB/BA) clinical trial. A total of 61 patients with stable CAD were enrolled andreceived either olive extract enriched with HT (10 mg daily) or placebo for 30 days, with a 48-hour washout period between interventions. Exclusion criteria were age>70years, diabetes,hypertension, anemia, liver, thyroid and kidney disease, malignancy, use of antioxidant vitamins. Cardiac function was assessed using echocardiography/Doppler, while arterialstiffness was evaluated using Applanation Tonometry at the beginning and end of the study.Results: The study results did not demonstrate statistically significant changes in LeftVentricular (LV) systolic function, in LV diastolic function (E- A wave, Deceleration time, DT),Left Atrial (LA) volumes (Vmax, Vp, Vmin) or in most of arterial stiffness parameters (CentralAortic and Pulse Pressure, (cBP-cPP), Augmentation Pressure- (AP) and Augmentation Index-AIx). However, a trend toward reduction in the E/E’ ratio was observed, suggesting a potential improvement in LV diastolic function. Additionally, a trend toward decreased Pulse WaveVelocity (PWV) was noted, indicating a possible improvement in arterial elasticity. Conclusion: The short-term administration of an olive extract enriched with HT appears toexert beneficial effects early markers of CV function in patients with CAD. Larger and long-termrandomized clinical trials are necessary to validate these findings and to determine theirimpact on hard CV outcomes.

Εισαγωγή: Η καρδιαγγειακή (ΚA) νόσος αποτελεί την κυριότερη αιτία θνητότητας παγκοσμίως και συνδέεται στενά με την αθηροσκλήρωση, η οποία σχετίζεται με αυξημένο οξειδωτικό stress, φλεγμονή και ενδοθηλιακή δυσλειτουργία. Η αρτηριακή σκληρία έχει αναγνωριστεί ως σημαντικός ρυθμιστικός παράγοντας της καρδιακής λειτουργίας και ως ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης KA κινδύνου. Επιπλέον, ολοένα και περισσότερα επιστημονικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι η αρτηριακή σκληρία συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη και εξέλιξη των αθηροσκληρωτικών βλαβών και αποτελεί ισχυρό προγνωστικό παράγοντα για τη στεφανιαία νόσο (ΣΝ). Τα τελευταία χρόνια, πληθώρα μελετών έχει τεκμηριώσει τις καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες του εκχυλίσματος καρπού ελιάς, ενώ το ερευνητικό ενδιαφέρον έχει στραφεί ιδιαίτερα στις πολυφαινόλες του ελαιολάδου και ειδικότερα στην Υδροξυτυροσόλη (ΥΤ) λόγω των ισχυρών αντιοξειδωτικών και αντιφλεγμονωδών δράσεων της. Σκοπός της μελέτης: H διερεύνηση των επιδράσεων της βραχυχρόνιας χορήγησης εκχυλίσματος καρπού ελιάς εμπλουτισμένου με ΥΤ στην καρδιακή λειτουργία και στην αρτηριακή σκληρία ασθενών με χρόνια ΣΝ. Mεθοδολογία: Η μελέτη σχεδιάστηκε ως τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, διασταυρούμενη(crossover) κλινική δοκιμή δύο περιόδων και δύο ακολουθιών (AB/BA). Συνολικά, 61 ασθενείς με σταθερή ΣΝ συμμετείχαν στη μελέτη και έλαβαν είτε εκχύλισμα ελιάς εμπλουτισμένο με υδροξυτυροσόλη (10mg ημερησίως) είτε εικονικό φάρμακο (placebo) για χρονικό διάστημα30 ημερών, με μεσοδιάστημα έκπλυσης (washout period) 48 ωρών μεταξύ των δύο παρεμβάσεων. Κριτήρια αποκλεισμού αποτέλεσαν η ηλικία άνω των 70 ετών, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρτηριακή υπέρταση, η αναιμία, οι ηπατικές, θυρεοειδικές και νεφρικές παθήσεις, η κακοήθεια, καθώς και η λήψη αντιοξειδωτικών βιταμινών. Η καρδιακή λειτουργία αξιολογήθηκε με υπερηχοκαρδιογραφική και Doppler μελέτη, ενώ η αρτηριακή σκληρία εκτιμήθηκε μέσω Τονομετρίας Επιπέδωσης (Applanation Tonometer), τόσο στην έναρξη όσο και στο τέλος της μελέτης. Αποτελέσματα: Η μελέτη δεν ανάδειξε στατιστικώς σημαντικές μεταβολές στη συστολική λειτουργία της αριστερής κοιλίας (ΑΚ), στη διαστολική λειτουργία της ΑΚ (κύματα Ε και Α, χρόνος επιβράδυνσης – Deceleration Time, DT), στους όγκους του αριστερού κόλπου (Vmax,Vp, Vmin), ούτε στις περισσότερες παραμέτρους αρτηριακής σκληρίας, όπως η κεντρική αορτική πίεση και η πίεση παλμού (cBP, cPP), η πίεση ενίσχυσης (cAP) και ο δείκτης ενίσχυσης(AIx). Ωστόσο, παρατηρήθηκε τάση μείωσης του λόγου E/E’, γεγονός που ενδέχεται να υποδηλώνει βελτίωση της διαστολικής λειτουργίας της ΑΚ. Επιπρόσθετα, καταγράφηκε τάση μείωσης της ταχύτητας διάδοσης του σφυγμικού κύματος (Pulse Wave Velocity, PWV),εύρημα που υποδηλώνει πιθανή βελτίωση της αρτηριακής ελαστικότητας. Συμπέρασμα: Η βραχυχρόνια χορήγηση εκχυλίσματος ελιάς εμπλουτισμένου με YT φαίνεται να ασκεί ευεργετικές επιδράσεις σε πρώιμους δείκτες καρδιαγγειακής λειτουργίας σε ασθενείς με ΣΝ . Ωστόσο, απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες προκειμένου να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα αυτά και να διερευνηθεί η επίδραση τους σε σκληρά ΚΑ καταληκτικά σημεία.