Η περί ύλης διδασκαλία του αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού: το κτισιολογικό υπόβαθρο της αντιμανιχαϊκής του θεολογίας

Περίληψη

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα διατριβή κινείται στον άξονα της έννοιας της ύλης, και επιχειρεί να εκθέσει τις ιστορικές προϋποθέσεις της κοσμολογικής αναζήτησης. Διαμέσου της μετεξέλιξης και της μεταστοιχείωσης των εννοιών στο διάνυσμα της ιστορίας, ρίχνει φως στη μετάβαση από την ελληνική κοσμολογία στη χριστιανική κτισιολογία, και αναδεικνύει τον αντιμανιχαϊκό και αντιδυαρχικό χαρακτήρα της σύνολης θεολογίας του αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, ο οποίος είναι πάντα σύστοιχος με την Ορθόδοξη κοσμολογία. Το άτοπο της μανιχαϊκής δυαρχίας αντικρούεται με στέρεα επιχειρήματα, που καταδεικνύουν τον Τριαδικό Θεό ως μόνη, αυθύπαρκτη συστατική αρχή του παντός και ως το μείζον της κτίσης και της ιστορίας, αφού μονάχα Αυτός δημιουργεί όντα θεοπρεπώς, άγοντάς τα από το μη ον στο είναι. Σε διάφορες αναλυόμενες κειμενικές συνάφειες, ο ιερός Δαμασκηνός εναλλάσσει ή και αντικαθιστά τον όρο ύλη με τον όρο κτίση, φανερώνοντας έτσι την ταυτοσημία των δύο εννοιών στη θεολογία του. Η ύλη είναι συνώνυμη της κτιστότητας, ...
περισσότερα

Περίληψη σε άλλη γλώσσα

ABSTRACT The present thesis studies the concept of ‘matter’ in the context of Saint John the Damascene’s anti-Manichaean apologetics, and attempts to demonstrate the historical prerequisites driving the cosmological search. Following the development and transformation of the concept in the course of history, it sheds light on the transition from Greek cosmology to Christian ktisiology, and accentuates the anti-Manichaean and anti-dualist character of the Damascene’s entire theology, which is characterised by his clearly anti-dualist stance, wholly aligned to Orthodox cosmology.The impasse of Manichaean dualism is confronted with rigorous arguments, which signify the Triune God as the single, self-existent, and constituting cause of existence, Who is ontologically superior to creation and history, as He alone creates beings in a God-like fashion, bringing them forth from non-being into being.In many analysed textual contexts, the Damascene replaces the term ‘matter’ (ὕλη) with the term ...
περισσότερα
Η διατριβή είναι δεσμευμένη από τον συγγραφέα  (μέχρι και: 6/2022)
Το πλήρες κείμενο της διατριβής είναι διαθέσιμο σε έντυπη μορφή από τη Βιβλιοθήκη Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΤ
Διεύθυνση Handle
http://hdl.handle.net/10442/hedi/45833
ND
45833
Εναλλακτικός τίτλος
St John Damascene's teaching on matter: the ktisiological foundation of his anti - Manichean theology
Συγγραφέας
Παπαβησσαρίων, Θεοχάρης Σωτήριος
Ημερομηνία
2019
Ίδρυμα
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σχολή Θεολογική. Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας. Τομέας Κανονικού Δικαίου και Βυζαντινής Θεολογίας από του Θ' αι.
Εξεταστική επιτροπή
Νικολαΐδης Νικόλαος
Νικολαΐδης Απόστολος
Γλάρος Αθανάσιος
Κατερέλος Κύριλλος
Λιάκουρας Κωνσταντίνος
Βέντης Χαράλαμπος
Σταυρόπουλος-Γιουσπάσογλου Γεώργιος
Επιστημονικό πεδίο
Ανθρωπιστικές Επιστήμες
Φιλοσοφία, Ηθική, Θρησκεία
Λέξεις-κλειδιά
Ιωάννης Δαμασκηνός (676μ.χ. 749μ.χ.); Ύλη; Κτίση; Μανιχαϊσμός; Δημιουργία εκ του μη όντος; Λόγοι των όντων; Δυαλισμός; Το πρόβλημα του κακού
Χώρα
Ελλάδα
Γλώσσα
Ελληνικά
Άλλα στοιχεία
lix, 348 σ.
Ειδικοί όροι χρήσης/διάθεσης
Το έργο παρέχεται υπό τους όρους της δημόσιας άδειας του νομικού προσώπου Creative Commons Corporation:Creative Commons Αναφορά Δημιουργού Μη εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα