Πλησιωνυμία και συνδυαστικότητα: η περίπτωση των επιθέτων δυνατός και ισχυρός στις συνάψεις επιθέτου και ουσιαστικού της Νέας Ελληνικής

Περίληψη

Στην παρούσα διατριβή επιχειρείται μια συνθετική διερεύνηση της πλησιωνυμίας και των συνδυαστικών σχέσεων στο πλαίσιο της Γνωσιακής Γραμματικής. Ελλείψει σχετικών μελετών στην ελληνική βιβλιογραφία και ανάλογων, φρασεολογικού προσανατολισμού, στην ξένη, θεωρήσαμε ότι η συστηματική μελέτη μιας τυπικής περίπτωσης πλησιωνύμων όπως τα δυνατός και ισχυρός μπορεί να αναδείξει τις προεκτάσεις της γνωσιακής προσέγγισης στη λεξικολογική έρευνα. Για τη μελέτη επελέγη μια κατηγορία σχετικά συνθετικών συνδυασμών, οι λεξικές συνάψεις, και η δομή επιθέτου και ουσιαστικού (λ.χ. δυνατό φως, δυνατή/ισχυρή έκρηξη, ισχυρό κίνητρο). Σύμφωνα με τη Γνωσιακή Γραμματική, σε σύνθετες δομές όπως οι συνάψεις τα στοιχεία των επιμέρους σημασιών που ενοποιούνται επιλέγονται από το περικείμενο. Με αφετηρία, λοιπόν, την υπόθεση ότι η κατανομή των πλησιωνύμων αντανακλά τις «κανονικότητες» στη σύνθεση, ότι καθένα δηλαδή από τα επίθετα συνδυάζεται με συγκεκριμένες κατηγορίες οντοτήτων, επιχειρείται να δειχθεί ότι: η συν ...
περισσότερα

Περίληψη σε άλλη γλώσσα

This thesis serves two interrelated purposes. The first is to investigate the combinatory preferences of the plesionyms/near-synonyms δυνατός and ισχυρός in their nominal collocations, e.g. δυνατό φως, δυνατή/ισχυρή έκρηξη, ισχυρό κίνητρο etc. The second is to define the conceptual relation between the plesionyms by reference to their collocability. In the phraseological approach (Nesselhauf 2004) collocational preferences or restrictions are usually regarded as conventional and arbitrary. Our main objective is to demonstrate that collocability is primarily conceptual, and hence motivated, and could be sufficiently explained in a cognitive framework. The framework adopted here is Cognitive Grammar, a usage-based approach to language developed by R. Langacker (as presented mainly in 1987, 1991, 2008, 2009, 2017), in which “meaning is equated with conceptualization”, i.e. mental experience (sensory, motor, emotive), and “recognition of the immediate context” (physical, linguistic, social ...
περισσότερα
Η διατριβή είναι δεσμευμένη από τον συγγραφέα  (μέχρι και: 4/2022)
Το πλήρες κείμενο της διατριβής είναι διαθέσιμο σε έντυπη μορφή από τη Βιβλιοθήκη Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΤ
Διεύθυνση Handle
http://hdl.handle.net/10442/hedi/45589
ND
45589
Εναλλακτικός τίτλος
Plesionymy and combinability: the case of δυνατός and ισχυρός in Adj-N collocations of Modern Greek
Συγγραφέας
Βασιλειάδου, Ρεβέκκα Θεμιστοκλής
Ημερομηνία
2019
Ίδρυμα
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σχολή Φιλοσοφική. Τμήμα Φιλολογίας. Τομέας Γλωσσολογίας
Εξεταστική επιτροπή
Παναρέτου Ελένη
Μόζερ Αμαλία
Μικρός Γεώργιος
Γούτσος Διονύσιος
Θεοδωροπούλου Μαρία
Μαρκόπουλος Γεώργιος
Ξυδόπουλος Γεώργιος
Επιστημονικό πεδίο
Ανθρωπιστικές Επιστήμες
Γλώσσα & Λογοτεχνία
Λέξεις-κλειδιά
Φρασεολογία; Λεξικολογία - λεξικογραφία; Κειμενογλωσσολογία - σώματα κειμένων; Γνωσιακή σημασιολογία
Χώρα
Ελλάδα
Γλώσσα
Ελληνικά
Άλλα στοιχεία
2τ. (185; 214 σ.), πιν., σχημ., γραφ.
Ειδικοί όροι χρήσης/διάθεσης
Το έργο παρέχεται υπό τους όρους της δημόσιας άδειας του νομικού προσώπου Creative Commons Corporation:Creative Commons Αναφορά Δημιουργού Μη εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα