Η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην προστασία του διοικούμενου στο πεδίο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης

Abstract

This PhD dissertation provides a comprehensive analysis of the impact of Artificial Intelligence (AI) on the protection of the citizen within the specific context of university education in Greece. The central research question explores whether the integration of AI enhances or diminishes the legal and administrative safeguards for students, faculty, and administrative staff. The study begins by examining the European and Greek legal frameworks governing AI's introduction into universities, including the AI Act. It explores indicative applications such as automated examinations, the evaluation of student and faculty candidates, and the streamlining of administrative processes. The dissertation weighs the potential benefits of AI, such as increased efficiency and objectivity, against significant risks, including the depersonalization of education, algorithmic bias, and data privacy violations. A significant portion of the work analyzes how AI challenges foundational principles of administrative law, such as legality, transparency, the right to a hearing, and accountability. Concluding, the dissertation advocates for a human-centric approach, positing that AI should serve as an auxiliary tool rather than a substitute for human judgment. It proposes a set of updated ethical principles for responsible implementation and underscores the necessity of establishing a specialized supervisory authority to oversee the use of AI in higher education, ensuring it aligns with democratic values and protects the rights of the citizens.

Η διδακτορική διατριβή με τίτλο "Η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην προστασία του διοικουμένου στο πεδίο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης" εξετάζει τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που δημιουργεί η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το βασικό ερώτημα της μελέτης είναι εάν η χρήση της ενισχύει ή αποδυναμώνει την προστασία των φοιτητών, του διδακτικού και του διοικητικού προσωπικού. Η έρευνα αναλύει το υφιστάμενο ευρωπαϊκό και ελληνικό θεσμικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένου του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), εξετάζει την ιστορική εξέλιξη της νομοθεσίας για τα ΑΕΙ στην Ελλάδα και διερευνά συγκεκριμένες εφαρμογές της, όπως η αυτοματοποιημένη διεξαγωγή εξετάσεων, η αξιολόγηση υποψηφιοτήτων φοιτητών και μελών ΔΕΠ, καθώς και η υποβοήθηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Στην διατριβή σταθμίζονται τα πλεονεκτήματα, όπως η αύξηση της αποτελεσματικότητας και η αποφόρτιση του προσωπικού, έναντι των μειονεκτημάτων, όπως ο κίνδυνος αλγοριθμικών προκαταλήψεων, η αποπροσωποποίηση και οι απειλές για τα προσωπικά δεδομένα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζει θεμελιώδεις αρχές του διοικητικού δικαίου, όπως η νομιμότητα, η διαφάνεια, η αιτιολογία των πράξεων, το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης κ.α.. Καταλήγοντας, η μελέτη υποστηρίζει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να λειτουργεί ως υποβοηθητικό εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο της ανθρώπινης κρίσης. Προτείνεται η διαμόρφωση επικαιροποιημένων αρχών για την ηθική χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση και τονίζεται η ανάγκη δημιουργίας μιας εποπτεύουσας αρχής για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της.