Οικονομική μελέτη ογκολογικών ασθενών που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου

Abstract

Abstract Purpose To estimate the financial burden of radiation therapy (RT) from the perspective of payers, the healthcare system, patients, and society, as well as investigating its impact on quality of life (QoL). The study assessed direct medical and non-medical costs, as well as changes in quality of life, before, during, and up to six months after the completion of radiotherapy. Methods This analysis includes data from 301 cancer patients who underwent radiation therapy (RT) using multiple techniques, including two-dimensional radiation therapy (2D), three-dimensional radiation therapy (3D-CRT), volumetric modulated arc therapy (VMAT), and intensity-modulated radiation therapy (IMRT), at the University General Hospital of Heraklion, Crete. Clinical and cost data were collected retrospectively, while quality-of-life data were collected prospectively using validated instruments at the start of the study, at the end of treatment, and six months after treatment. Quality-adjusted life years (QALYs) were calculated. The main analysis compared radiotherapy with a hypothetical palliative care scenario without radiotherapy based on existing data, while comparisons between radiotherapy techniques were conducted as exploratory analyses. Costs and QALYs were evaluated over a 6-month period; therefore, no discount was applied. At the same time, incremental cost-effectiveness ratios (ICERs) were calculated, and a sensitivity analysis was performed to assess the uncertainty of the results. Results The cost per QALY gained with radiotherapy, compared to palliative care (without radiotherapy), varied significantly depending on the treatment technique and the type of cancer. In the initial analysis, two-dimensional radiotherapy yielded the lowest ICER (€13,043.27/QALY), but VMAT had an ICER of €29,945.12/QALY. In contrast, IMRT showed a significantly higher ICER (€135,529.51/QALY), suggesting a lower cost-effectiveness ratio under standard willingness-to-pay thresholds, while 3D-CRT was deemed the dominant treatment. Subgroup analyses revealed significant heterogeneity, with ICERs ranging from €3,234.45 to €30,232.50 per QALY gained across different cancer types. ConclusionsThe present study, conducted within the Greek healthcare system, suggests that although the 2D-RT technique is associated with lower costs,VMAT demonstrates superior cost-effectiveness and greater clinical benefit.

Περίληψη Σκοπός Να εκτιμηθεί η οικονομική επιβάρυνση της ακτινοθεραπείας (RT) από την οπτική γωνία των φορέων χρηματοδότησης, του συστήματος υγείας, των ασθενών και της κοινωνίας, καθώς και η διερεύνηση της επίδρασης της στην ποιότητα ζωής (QoL). Η έρευνα αξιολόγησε τα άμεσα ιατρικά και μη ιατρικά έξοδα, καθώς και την μεταβολή στην ποιότητα ζωής, πριν, κατά τη διάρκεια και έως και έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση της RT. Μέθοδος Η παρούσα ανάλυση περιλαμβάνει δεδομένα από 301 ασθενείς με καρκίνο που υποβλήθηκαν σε RT (RT) μέσω πολλαπλών τεχνικών, συμπεριλαμβανομένης της δισδιάστατης RT (2D), της τρισδιάστατης RT (3D-CRT), της ογκομετρικά διαμορφωμένης RT (VMAT) και της RT με διαμόρφωση έντασης (IMRT), στο Εργαστήριο Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας, στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου, Κρήτης. Τα κλινικά δεδομένα και τα δεδομένα κόστους συλλέχθηκαν αναδρομικά, ενώ τα δεδομένα για την ποιότητα ζωής συλλέχθηκαν προοπτικά χρησιμοποιώντας επικυρωμένα εργαλεία κατά την έναρξη της μελέτης, στο τέλος της θεραπείας και έξι μήνες μετά τη θεραπεία. Υπολογίστηκαν τα έτη ζωής προσαρμοσμένα ως προς την ποιότητα (QALY). Η κύρια ανάλυση συνέκρινε την RT με ένα υποθετικό σενάριο παρηγορητικής φροντίδας χωρίς RT με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, ενώ οι συγκρίσεις μεταξύ των τεχνικών RT πραγματοποιήθηκαν ως διερευνητικές αναλύσεις. Τα κόστη και τα QALYs αξιολογήθηκαν σε περίοδο 6 μηνών· ως εκ τούτου, δεν χρησιμοποιήθηκε προεξόφληση. Παράλληλα υπολογίστηκαν οι επαυξητικοί δείκτες σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας (ICERs) και πραγματοποιήθηκε ανάλυση ευαισθησίας για την εκτίμηση της αβεβαιότητας των αποτελεσμάτων. Αποτελέσματα Το κόστος ανά QALY που υπολογίστηκε με την RT, σε σύγκριση με την παρηγορητική φροντίδα - χωρίς RT, παρουσίασε σημαντική διακύμανση ανάλογα με την θεραπευτική τεχνική και τον τύπο του καρκίνου. Στην αρχική ανάλυση, η δισδιάστατη RT παρήγαγε το χαμηλότερο ICER (13.043,27 €/QALY), αλλά η VMAT παρουσίασε ICER 29.945,12 €/QALY. Αντίθετα, η IMRT παρουσίασε σημαντικά αυξημένο ICER (135.529,51 €/QALY), υποδηλώνοντας χαμηλότερη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας υπό τα συνήθη όρια προθυμίας πληρωμής, ενώ η 3D-CRT κρίθηκε κυρίαρχη. Οι αναλύσεις υποομάδων κατέδειξαν σημαντική ετερογένεια, με τα ICER να κυμαίνονται από 3.234,45 € έως 30.232,50 € ανά QALY που αποκτήθηκε σε διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Συμπεράσματα Η παρούσα μελέτη,στο πλαίσιο του ελληνικού συστήματος υγείας, δείχνει ότι αν και η 2D τεχνική εμφανίζεται ως αποτελεσματική σε σχέση με το κόστος, η τεχνική VMAT παρουσιάζει καλύτερη σχέση κόστους- αποτελεσματικότητας, με μεγαλύτερο κλινικό όφελός.