Θαλάσσια αιολικά πάρκα: χωροταξικές και περιβαλλοντικές όψεις από τη σκοπιά του δικαίου

Abstract

Renewable Energy Sources (RES) are those energy sources that exist in abundance in our natural environment. They are the first forms of energy that man used, almost exclusively, until the beginning of the 20th century, when he turned to the intensive use of coal and hydrocarbons. However, the gradual depletion of these energy resources in combination with the global climate crisis, caused a renewed shift in interest towards RES. Therefore, more intensive projects began to be developed to exploit such forms of energy, including offshore wind energy. Undoubtedly, energy installations in the sea began to be designed and put into operation later in relation to other projects on land. This was obviously due to technological -basically- factors. Over time, however, we have been led to much more improved and less costly (compared to the past) technological systems that have made the development of offshore wind farms (OWFs) more functional and at the same time more efficient, attracting the interest of both investors and producer countries in order to contribute to their energy independence as well as to their environmental and socio-economic improvement. Given that our country is now among the states that have expressed strong interest in the design and licensing of such projects for the first time in its maritime territory, this thesis will approach the issue by studying precisely these recent state initiatives, analyzing the legal framework that has been established for this purpose.

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι εκείνες οι ενεργειακές πηγές οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον. Είναι οι πρώτες μορφές ενέργειας που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος, σχεδόν αποκλειστικά, μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, οπότε και στράφηκε στην εντατική χρήση του άνθρακα και των υδρογονανθράκων. Πλην όμως, η σταδιακή εξάντληση αυτών των ενεργειακών πόρων σε συνδυασμό με την παγκόσμια κλιματική κρίση, προκάλεσαν και πάλι την στροφή του ενδιαφέροντος προς τις ΑΠΕ. Ξεκίνησαν λοιπόν να αναπτύσσονται πιο εντατικά έργα αξιοποίησης τέτοιων μορφών ενέργειας, μεταξύ των οποίων και της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Αναμφίβολα οι ενεργειακές εγκαταστάσεις εντός της θάλασσας άρχισαν να σχεδιάζονται και να τίθενται σε λειτουργία αργότερα σε σχέση με λοιπά έργα του χερσαίου χώρου. Τούτο οφείλονταν προφανώς σε τεχνολογικούς -κατά βάση- παράγοντες. Με το πέρας του χρόνου όμως οδηγηθήκαμε σε πολύ πιο βελτιωμένα και λιγότερο κοστοβόρα (σε σύγκριση με το παρελθόν) τεχνολογικά συστήματα που κατέστησαν πιο λειτουργική αλλά και συνάμα πιο αποδοτική την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων (ΥΑΠ), προσελκύοντας το ενδιαφέρον τόσο των επενδυτών, όσο και των χωρών - παραγωγών προκειμένου να συμβάλλουν στην ενεργειακή τους απεξάρτηση αλλά και στην περιβαλλοντική και κοινωνικο-οικονομική βελτίωσή τους. Δεδομένου ότι πλέον και η χώρα μας συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των κρατών που έχουν εκδηλώσει έντονα το ενδιαφέρον τους για το σχεδιασμό και την αδειοδότηση τέτοιου είδους έργων για πρώτη φορά στη θαλάσσια επικράτειά της, η παρούσα διατριβή θα προσεγγίσει το ζήτημα μελετώντας ακριβώς αυτές τις πρόσφατες πολιτειακές πρωτοβουλίες, αναλύοντας το νομικό πλαίσιο που έχει θεσμοθετηθεί για το σκοπό αυτό.