Geographic and economic factors behind the formation of the European Coal and Steel Community, 1871-1956

Abstract

The dissertation investigates the underexplored role of geographic factors behind the formation of the European Coal and Steel Community (ECSC) in 1952. Whilst contemporary and modern literature focuses on the role of security and the founding of a lasting peace establishment in the Postwar Continental setting, the current study argues that the geographical distribution of coal and iron resources across Central and Western Europe, particularly in the Ruhr-Lorraine industrial district, acted as the critical unifying force, effectively overcoming cemented national and economic frontiers that formed over the centuries. Aiming to enrich the literature of the European Integration subject, it employs an interdisciplinary approach, drawing from fields such as economic geography, historical archives, and statistical data, presenting quantitative insights on coal, iron, and steel production. Qualitative-wise, the dissertation engulfs, analyses, and expands on a sizable array of Interwar literature, which focused on the calls for industrial unification of the region. The research is structured into four chronological chapters, covering the Franco-Prussian War’s aftermath, the Belle Époque (1871–1914), the Interwar Period (1919–1939), and the Postbellum Recovery (1945–1956). Finally, the study concludes that the geographic gravitational pull decisively spearheaded Postwar industrial unity by establishing the well-documented peaceful and cooperative framework that served as the foundation for the European Union.

Η διατριβή εξετάζει τον υποτιμημένο ρόλο των γεωγραφικών παραγόντων πίσω από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) το 1952. Ενώ η σύγχρονη και παλαιότερη βιβλιογραφία εστιάζει κυρίως σε θέματα ασφάλειας και στην εδραίωση μιας διαρκούς ειρήνης στη μεταπολεμική Ευρώπη, η παρούσα μελέτη υποστηρίζει ότι η γεωγραφική κατανομή των πόρων άνθρακα και σιδήρου στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη —ιδιαίτερα στη βιομηχανική περιοχή Ρουρ-Λωρραίνης— λειτούργησε ως η καθοριστική ενωτική δύναμη. Αυτή η γεωγραφική πραγματικότητα ξεπέρασε αποτελεσματικά τα βαθιά ριζωμένα εθνικά και οικονομικά σύνορα που είχαν διαμορφωθεί με την πάροδο των αιώνων. Με στόχο τον εμπλουτισμό της βιβλιογραφίας γύρω από το θέμα της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, η εργασία υιοθετεί μια διεπιστημονική προσέγγιση. Αντλεί στοιχεία από πεδία όπως η οικονομική γεωγραφία, τα ιστορικά αρχεία και τα στατιστικά δεδομένα, παρουσιάζοντας ποσοτικά στοιχεία για την παραγωγή άνθρακα, σιδήρου και χάλυβα. Από ποιοτική άποψη, η διατριβή ενσωματώνει, αναλύει και επεκτείνεται σε ένα σημαντικό εύρος κειμένων του Μεσοπολέμου, τα οποία εστίαζαν στα αιτήματα για τη βιομηχανική ενοποίηση της περιοχής. Η έρευνα είναι διαρθρωμένη σε τέσσερα χρονολογικά κεφάλαια, τα οποία καλύπτουν τις συνέπειες του Γαλλοπρωσικού Πολέμου και την Μπελ Επόκ (1871–1914), την περίοδο του Μεσοπολέμου (1919–1939) και τη Μεταπολεμική Ανασυγκρότηση (1945–1956). Τέλος, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η γεωγραφική «ελκτική δύναμη» (gravitational pull) καθοδήγησε αποφασιστικά τη μεταπολεμική βιομηχανική ενότητα, εγκαθιδρύοντας το καλά τεκμηριωμένο πλαίσιο ειρήνης και συνεργασίας που αποτέλεσε το θεμέλιο για την Ευρωπαϊκή Ένωση.