Διαμεσολάβηση και συναισθηματική νοημοσύνη, θεωρητική ανάλυση και εμπειρική μελέτη στις τοπικές ομάδες υγείας

Abstract

This doctoral thesis examines the role of emotional intelligence in the mediation process, with particular emphasis on conflict management. A central focus of the research is the influence of emotional intelligence on the selection of conflict management strategies among employees in Local Health Units. Emotional intelligence is recognized as a critical factor in professional well-being and quality of care in healthcare settings, particularly in Local Health Units, where primary health care intersects with interpersonal relationships between caregivers and recipients of healthcare services at the community level. The purpose of this thesis is to examine the extent to which emotional intelligence influences the causes and management of conflicts, the effect of demographic characteristics on the factors examined, and the role of mediation. The thesis also explores the contribution of emotional intelligence to specific aspects of professional practice, including ethical behavior, crisis management, quality of patient care, and the impact of training. The research methodology was based on two quantitative surveys conducted using questionnaires. The sample consisted primarily of healthcare professionals from Local Health Units (TOMY) in the 3rd Health Region of Central and Western Macedonia. Data from the first survey were analyzed using independent-samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), Mann–Whitney U tests, Kruskal–Wallis tests, Spearman correlation, and multiple regression analysis. Data from the second survey were analyzed using covariance-based structural equation modeling (CB-SEM). High levels of emotional intelligence were observed, with higher levels among women and physicians and lower levels among administrative staff. The causes of conflicts were more readily recognized by healthcare professionals with greater work experience. Greater emotional regulation among employees was associated with reduced conflict. Cooperation and mediation emerged as the most effective strategies for conflict management. The results also revealed that training in emotional intelligence had a significant impact on both the ethical behavior of healthcare professionals and their ability to manage crisis situations. This thesis highlights the importance of emotional intelligence in mediation and demonstrates that training in emotional intelligence can positively influence key aspects of the daily professional lives of healthcare staff.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τον ρόλο της συναισθηματικής νοημοσύνης στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διαχείριση των συγκρούσεων. Βασικό σημείο της έρευνας είναι ο ρόλος της συναισθηματικής νοημοσύνης στην επιλογή στρατηγικής διαχείρισης των συγκρούσεων. Η συναισθηματική νοημοσύνη αναγνωρίζεται ως κρίσιμος παράγοντας επαγγελματικής ευημερίας και ποιοτικής φροντίδας στους χώρους υγείας, ειδικά στις τοπικές ομάδες υγείας (ΤΟΜΥ) όπου η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας συναντά την ανθρώπινη σχέση φροντιστή-λήπτη υπηρεσιών υγείας σε επίπεδο κοινότητας. Σκοπός της διατριβής είναι να μελετηθεί ο βαθμός στον οποίο η συναισθηματική νοημοσύνη επηρεάζει τα αίτια και τη διαχείριση των συγκρούσεων, την επίδραση του δημογραφικού προφίλ στους υπομελέτη παράγοντες και τον ρόλο της διαμεσολάβησης. Επίσης η διατριβή μελετά τη συμβολή της συναισθηματικής νοημοσύνης σε επιμέρους παράγοντες στο πλαίσιο της επαγγελματικής πρακτικής των εργαζομένων, όπως είναι η ηθική συμπεριφορά, η διαχείριση κρίσεων, η ποιότητα φροντίδας των ασθενών και η επίδραση της εκπαίδευσής της. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται σε δύο ποσοτικές έρευνες, με τη χρήση ερωτηματολογίων και το δείγμα αφορούσε επαγγελματίες υγείας κυρίως των τοπικών ομάδων υγείας της 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ) Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας. Η ανάλυση των δεδομένων στην πρώτη έρευνα πραγματοποιήθηκε χρησιμοποιώντας τους ελέγχους independents amplest-test, one-way ANOVA, Mann Whitney, Kruskal Wallis, Spearman και Multiple regression analysis. Τα δεδομένα στη δεύτερη έρευνα αναλύθηκαν χρησιμοποιώντας μοντελοποίηση δομικών εξισώσεων βασισμένη σε συνδιακύμανση (CB SEM). Παρατηρήθηκαν υψηλά επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης, υψηλότερα σε γυναίκες και σε ιατρούς και χαμηλότερα σε διοικητικούς υπαλλήλους. Τα αίτια των συγκρούσεων αναγνωρίστηκαν περισσότερο από επαγγελματίες υγείας με μεγαλύτερη προϋπηρεσία. Υψηλός έλεγχος των συναισθημάτων των εργαζομένων αναμένεται να μειώσει τα φαινόμενα των συγκρούσεων. Η συνεργασία και η διαμεσολάβηση αναδείχτηκαν οι καταλληλότερες στρατηγικές για την αντιμετώπιση των συγκρούσεων. Επίσης τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η εκπαίδευση στη συναισθηματική νοημοσύνη είχε σημαντική επίδραση στην ηθική συμπεριφορά των επαγγελματιών υγείας και στην ικανότητά τους να διαχειρίζονται κρίσιμες καταστάσεις. Η παρούσα διατριβή αναδεικνύει τον ρόλο της συναισθηματικής νοημοσύνης στη διαμεσολάβηση και ότι η εκπαίδευση στη συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί και επηρεάζει βασικές πτυχές της επαγγελματικής καθημερινότητάς του προσωπικού υγείας.