Η αλληλεπίδραση της ηγεσίας και της δυναμικής της ομάδας στην ανάπτυξη του μοντέλου αναδυόμενης ηγεσίας στους οργανισμούς υγείας

Abstract

As a doctoral thesis, the following research attempts to link experiential material to the theory in the field of healthcare, aiming to discover factors dealing with the development of the emerging leadership model, and in a broader sense, the effectiveness of a leader and healthcare workers through teamwork and the use of team dynamics. It comprises qualitative social research. Personal interviews have been chosen as a collective method of research data, in an attempt to become deeply familiar with the opinions, beliefs, and values of those interviewed, portraying unanimity of views and stability in regards to the topic involved. Samples include individuals holding positions of responsibility or prospective positions of responsibility, employed in Regional Healthcare Units, the General Hospital of Livadia, the General Hospital of Thebes, and the Aliartou Health Center, which are operated by a single administration and are part of the 5th Health District of Thessaly and Sterea Ellada. Data was collected within the healthcare units from March to December 2021. The model of emerging leadership in the field of Healthcare is presented through two cycles of interviews, along with an interview guide that includes semistructured questions, through thematic analysis, coding, and thematic units. According to the emerging leadership model, the leader, through familiarization of various aspects of self, in other words, self-awareness, becomes a member of the team that he/she coordinates. Personal involvement in team activities as an individual holding the position of responsibility while being a member of the team, promotes cooperation as well as social awareness, both of which are known to be generated through accomplished work experience, connects both of these aspects leading to the development of a new ascending leadership while focusing on the work group and the transition from I to we, from subjective to objective, from individual to collective. Acquired knowledge, in combination with accomplished experience, is utilized by the individual occupying positions of responsibility in a way that social skills, or general beliefs, are linked to their emotional aspect, or personal beliefs, so that the decisions made are in accordance with procedures including both operational relations taking place in the health care organization as well as team dynamics. As can be concluded from the present research, there is a need for ascending leaders to be active, show participation, and interact with healthcare workers through composition and connection to the team, with the leader being its inner self.

Ως διδακτορική διατριβή, η παρούσα έρευνα επιχειρεί τη σύνδεση εμπειρικού υλικού με τη θεωρία στον τομέα της υγείας, στοχεύοντας στην ανεύρεση παραγόντων οι οποίοι αφορούν στην ανάπτυξη του μοντέλου αναδυόμενης ηγεσίας και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του ηγέτη και των λειτουργών υγείας, μέσα από τις ομαδικές διεργασίες και την αξιοποίηση της δυναμικής της ομάδας. Αποτελεί μια ποιοτική κοινωνική έρευνα και ως μέθοδος συλλογής των ερευνητικών δεδομένων επιλέγεται η ατομική συνέντευξη, επειδή επιδιώκεται το βάθος και η πολυπλοκότητα των αντιλήψεων των συμμετεχόντων σχετικά με το θέμα που ερευνάται, καθώς η ομοφωνία δεν είναι πάντα δεδομένη πριν την ανάλυση. Το δείγμα περιέχει στη σύνθεσή του άτομα σε θέσεις ευθύνης ή σε εν δυνάμει θέσεις ευθύνης, που στελεχώνουν Περιφερειακές Μονάδες Υγείας, το Γενικό Νοσοκομείο Λιβαδειάς, το Νοσοκομείο Θήβας και το Κέντρο Υγείας Αλιάρτου, οι οποίες λειτουργούν υπό ενιαία διοίκηση και υπάγονται στην 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας. Η συλλογή δεδομένων πραγματοποιήθηκε στο χώρο των μονάδων υγείας τη χρονική περίοδο από το Μάρτιο έως το Δεκέμβριο του 2021. Οι δύο κύκλοι συνεντεύξεων με οδηγό συνέντευξης που αποτελείται από ημι-δομημένες ερωτήσεις, μέσα από την θεματική ανάλυση, την κωδικοποίηση και τις θεματικές ενότητες, αναδεικνύουν το μοντέλο αναδυόμενης ηγεσίας στον χώρο της υγείας. Σύμφωνα με το μοντέλο αναδυόμενης ηγεσίας, ο ηγέτης μέσα από την γνωριμία πτυχών του εαυτού του, δηλαδή την αυτεπίγνωση, γίνεται μέλος της ομάδας που συντονίζει. Η προσωπική εμπλοκή του, ως ατόμου σε θέση ευθύνης στα δρώμενα και ως μέλους συγχρόνως της ομάδας, προάγει τη συνεργασία, ενώ παράλληλα η κοινωνική επίγνωση, που δημιουργείται μέσα από τη βιωμένη εργασιακή εμπειρία, συνδέει τις δύο αυτές διαστάσεις συμβάλλοντας στην ανάπτυξη μιας νέας ηγεσίας που αναδύεται. Η συγκεκριμένη μορφή ηγεσίας, αντλώντας τη δυναμική της από το ομαδικό πλαίσιο, επικεντρώνεται στη μετάβαση από το "υποκειμενικό-ατομικό" προς το "αντικειμενικό-συλλογικό", αναδεικνύοντας την υπεροχή του "εμείς" έναντι της μεμονωμένης μονάδας. Επιπλέον, οι αποκτηθείσες γνώσεις σε συνδυασμό με τη βιωματική εμπειρία αξιοποιούνται από τα άτομα σε θέσεις ευθύνης με τέτοιο τρόπο ώστε οι κοινωνικές δεξιότητες (γενική βούληση) να συνδέονται με τη συναισθηματική πλευρά (ατομική βούληση) και έτσι οι αποφάσεις που λαμβάνονται να συμφωνούν τόσο με τις διαδικασίες όσο και με τις λειτουργικές σχέσεις που διέπουν τον οργανισμό υγείας και τη δυναμική της ομάδας. Όπως εξάλλου τεκμηριώνεται μέσα από την παρούσα έρευνα, το ζητούμενο από την αναδυόμενη ηγεσία είναι η ενεργοποίηση, συμμετοχή και αλληλεπίδραση των λειτουργών υγείας μέσα από τη «σύνθεση» και τη «σύνδεση» της ομάδας με τον (εσωτερικό εαυτό του) ηγέτη.