Civitas Dei - Civitas terrena: μια φιλοσοφική και Θεολογική ανάλυση της πολιτικής σκέψης του Αυγουστίνου Ιππώνης

Abstract

The thesis concerns the philosophical and theological analysis of the political thought of Saint Augustine. First, the Latin father is a bishop in the peculiar ecclesiastical environment of North Africa. Furthermore, he is in the post-Constantine era, where in 410 AD the occupation and sack of Rome by the Gothic general Alaric occurs. This historical event shook the inhabitants of the western part of the empire to such an extent that Augustine joined his perennial apologetic treatise The City of God (De civitate Dei). Second, Saint Augustine was a significant influential factor for the civilization of the West. The bishop of Hippo leads with his groundbreaking sermon in the Church's struggling effort to maintain its independence from political power and to shake off everything earthly and worldly from within it. From this reason arises the historical interpretative scheme of the heavenly and earthly cities as institutions, which refer to different directions of man's love; on the one hand, towards God as «created in His image» and, on the other hand, towards earthly goods due to his inhuman, earthly nature. The augustinian political concepts which are going to be explored in relation to issues such as justice, state and Rome. These three concepts constitute the group of concepts of Part A of the thesis. Part B concerns the second group of concepts, which are: (a) love, (b) the Church, and (c) the City of God. It is worth noting that Augustine's study comes from both the apologetic literature De civitate Dei and the rest of the father's corpus, in order to have a more in-depth investigation.

Η διατριβή αφορά τη φιλοσοφική και τη θεολογική ανάλυση της πολιτική σκέψης αγίου Αυγουστίνου. Πρώτα, ο Λατίνος πατέρας είναι επίσκοπος στο ιδιόμορφο εκκλησιαστικό περιβάλλον της βορείου Αφρικής. Επιπλέον, βρίσκεται στη μετακωνσταντίνεια εποχή, όπου το 410 μ.Χ. προκύπτει η κατάληψη και η λεηλασία της Ρώμης από τον γότθο στρατηγό Αλάριχο. Το ιστορικό αυτό γεγονός κλόνισε τους κατοίκους στο δυτικό τμήμα της αυτοκρατορίας σε τέτοιο βαθμό ώστε να προσχωρήσει ο Αυγουστίνος στην πολυετή απολογητική του πραγματεία Η Πολιτεία του Θεού (De civitate Dei). Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από τέκνο της λατινικής χριστιανικής παράδοσης, Δεύτερον, ο ιερός Αυγουστίνος αποτέλεσε σημαντικό επιδραστικό παράγοντα για τον πολιτισμό της Δύσης. Ο επίσκοπος Ιππώνης πρωτοστατεί με το ρηξικέλευθο κήρυγμά του στην εναγώνια προσπάθεια της Εκκλησίας να διατηρήσει την ανεξαρτησία της απέναντι στην πολιτική εξουσία και να αποτινάξει από μέσα της καθετί το επίγειο και κοσμικό. Από αυτό τον λόγο προκύπτει και το ιστορικό ερμηνευτικό σχήμα της ουράνιας με την επίγεια πολιτεία ως θεσμών, οι οποίοι αναφέρονται σε διαφορετικές κατευθύνσεις της αγάπης του ανθρώπου‧ αφενός μεν, προς τον Θεό ως «κατ’ εικόνα δημιούργημα» Του και, αφετέρου δε, προς τα επίγεια αγαθά λόγω της αδαμιαίας χοϊκής του φύσης. Οι αυγουστίνειες πολιτικές αντιλήψεις που πρόκειται να διερευνηθούν σχετικά με ζητήματα όπως η δικαιοσύνη, το κράτος και η Ρώμη. Αυτές οι τρεις έννοιες αποτελούν την ομάδα εννοιών του Α΄ Μέρους της διατριβής. Το Β΄ Μέρος αφορά τη δεύτερη ομάδα εννοιών, η οποία είναι η εξής: (α) η αγάπη, (β) η Εκκλησία και (γ) η Πολιτεία του Θεού. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μελέτη του Αυγουστίνου προέρχεται τόσο από την απολογητική γραμματεία De civitate Dei όσο και από το υπόλοιπο corpus του πατέρα, προκειμένου να υπάρχει μία πιο εμπεριστατωμένη έρευνα.