Dressing for dinner: butchery and bone deposition at late neolithic Toumba Kremastis-Koiladas, Northern Greece

Abstract

Excavations at Late Neolithic Toumba Kremastis Koiladas, near the modern town of Kozani in north-western Greece, have yielded one of the largest faunal assemblages of this period from Greece (and probably also from Europe). This assemblage is important not only because of its large size, but also because of the character of the site and the apparently distinctive nature of bone deposition. Although near to a settlement mound or tell, the excavated area from which the assemblage is drawn appears to be of the ‘flat/extended’ type of site. As such, much of the bone assemblage is derived from clearly defined pits and ditches cut into the bedrock, offering much greater opportunities for contextual analysis than is usually possible on tell sites with complex vertical stratigraphy. Furthermore, the excavator’s observation of complete animal skeletons in some pits suggested the possibility of structured deposition of a sort that, though well known from the Aegean Bronze Age, is as yet rare in the Neolithic of Greece. The assemblage studied here thus offers unusually high potential for investigation of patterns of bone deposition and animal consumption and also for exploration of the extent to which these processes may have obscured or distorted the evidence commonly used to infer patterns of animal management and land use. The questions addressed in this thesis are centred within four main contexts: Types of Neolithic settlements (tells vs. ‘flat/extended’ sites); The Neolithic household in Greece; Neolithic husbandry regimes in Greece; Scales and contexts of consumption during the Greek Neolithic.

Οι ανασκαφές στην Τούμπα Κρεμαστής Κοιλάδας, κοντά στη σύγχρονη πόλη της Κοζάνης στη ΒΔ Ελλάδα, έχουν αποκαλύψει ένα από τα μεγαλύτερα σύνολα οστών ζώων της Νεότερης Νεολιθικής περιόδου στην Ελλάδα (και πιθανώς και στην Ευρώπη). Το σύνολο αυτό είναι σημαντικό όχι μόνο λόγω του μεγάλου μεγέθους του, αλλά και λόγω του χαρακτήρα του χώρου και της εμφανώς ιδιαίτερης φύσης των αποθέσεων. Αν και βρίσκεται κοντά σε έναν οικισμοό τύπου "μαγούλας", η ανασκαμμένη περιοχή από την οποία προέρχεται το υπό μελέτη σύνολο φαίνεται να αποτελεί μία «επίπεδη/εκτεταμένη» θέση. Ως εκ τούτου, μεγάλο μέρος του ζωοαρχαιολογικού συνόλου προέρχεται από σαφώς καθορισμένους λάκκους και τάφρους λαξευμένους στο βράχο, προσφέροντας περισσότερες και μεγαλύτερες δυνατότητες στην ανάλυση των επιχώσεων από ό,τι είναι συνήθως δυνατό σε μαγούλες με σύνθετη κάθετη στρωματογραφία. Επιπλέον, η παρατήρηση από την ανασκαφέα ολόκληρων σκελετών ζώων σε ορισμένους λάκκους υπέδειξε την πιθανότητα παρουσίας δομημένων εναπόθεσεων που, αν και είναι γνωστές από την Εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο, παραμένουν προς το παρόν σπάνιες στη Νεολιθική εποχή της Ελλάδας. Το σύνολο που μελετάται εδώ προσφέρει επομένως ασυνήθιστα υψηλές δυνατότητες για τη διερεύνηση των προτύπων εναπόθεσης οστών και κατανάλωσης ζώων, καθώς και για την εξερεύνηση του βαθμού στον οποίο αυτές οι διαδικασίες μπορεί να έχουν επηρεάσει τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση των μοντέλων διαχείρισης ζώων και χρήσης γης. Τα ερωτήματα που εξετάζονται σε αυτή τη διατριβή επικεντρώνονται σε τέσσερα κύρια πλαίσια: Τύποι νεολιθικών οικισμών (μαγούλες και «επίπεδες/εκτεταμένες» θέσεις)· Το νεολιθικό νοικοκυριό στην Ελλάδα· Κτηνοτροφία στη Νεολιθική Ελλάδα· Κλίμακες και πλαίσια κατανάλωσης κατά την ελληνική νεολιθική εποχή.