Πρότυπα και βιολογικές δυναμικές στις τέχνες: Σημείο – έννοια – (βιο)πληροφορία

Abstract

The central research theme of this thesis is the biodynamic relationship between the artist and the environment, examined through the lens of information. Purpose The primary inquiry of this dissertation concerns the relationship identified during the transition from abstract geometric space to the artist's biological spacetime via the concept of information, treating information as a unifying principle. Based on the hypothesis that concepts are the origin of philosophical reflection and language—functioning as reductive models—they occupy the position of "pure" information in modern reasoning, which we define as "positional information". The inquiry focuses on studying the artist as a receiver of incoming information to investigate whether they function as a closed or open system in relation to the external field of forces. HypothesisCan philosophical models centred on concepts be replaced by information, given that strands of contemporary thought regard information as a "physical" entity? Can this position be approached ontologically through specific methodological steps? Methodology Definition of Information in Art: Defining information as a representation of knowledge, data, or ideas, which circulates between transmitter and receiver both conceptually and sensorially. Historical Overview: Examining how information has been utilised in conceptual art, including data visualisation and information design. From Information to Bioinformation: Investigating the evolution of information in art toward complex and dynamic data forms, such as bioinformation derived from living organisms. This section also examines the emergence of bio-art, which integrates biological data into artistic expression. Analysis of Bio-art Paradigms: Examination of key examples, including genetic engineering, bio-sculptures, and coded art utilising bio-information. Theoretical Framework and Synthesis The methodology analyses ideas from philosophy, physical sciences, biology, quantum theory, and the arts to define the artist's position through a modern, etymologically grounded synthesis. This interdisciplinary approach aims to combine insights from these fields to reach conclusions regarding the role of information in contemporary theory and artistic practice. Concept vs. Information In specific examples initially examined by philosophy, we posit that the term "information" can be mapped onto the term "concept" within Platonic idealism. This is based on the logic that the incorruptible body of concepts—upon which all things are projected—is essentially pure, immutable information that perhaps pre-exists the event. Under this logic, art transforms a specific region, a small segment of the informational potential of concepts. Non-Linearity and Coding The transition from theoretical conception to the realisation of a work is non-linear and non-repeatable. For any meaning to be perceptible by the receiver, knowledge or information presupposes the existence of a code; otherwise, it collapses into the category of indeterminable noise. The Artist as a Biodynamic Agent. The study further explores the dynamic position of the artist within space. Facing methodological challenges, the artist recognises both the inability to grasp a "totality" and their own biodynamic relationship with the environment. The thesis investigates this relationship through patterns and biological archetypes emanating from the concept of information, which the artist uses to study simulations. However, this process alone is insufficient; it requires a "leap" to overcome the total entropy that tends to keep the energy of the artist-environment system at a minimum potential. Specific artistic implementations produced during the doctoral research are presented at points where these theoretical reflections culminate.

Βιολογικές δυναμικές στις τέχνες. Σημείο, Έννοια, Βιο-πληροφορία. Το κείμενό μας αφορά στη μελέτη του βιολογικού παράγοντα στην καλλιτεχνική διαδικασία. Η πορεία της διατριβής εκκινεί από την ανάλυση του γνωστού μας ευκλείδειου γεωμετρικού σημείου το οποίο έχει αποτελέσει ένα πόλο έλξης για ετερογενείς καλλιτέχνες όπως ο Ξενάκης, ο Stockhausen, o Schlemmer, οι πουαντιγιστές, o Jarry, o Duchamp μεταξύ άλλων. Ο Leonardo έχει πολύ εύστοχα μελετήσει όλο το εύρος δυναμικής που μπορεί να το αποδώσει το σημείο στη τέχνη. Στη σχεδιαστική πρακτική του, το σημείο ορίζεται όχι μόνον ως η μύτη της ακίδας αλλά και υπό το ευρύτερο εννοιολογικό του περιεχόμενο. Αναφέρεται στο παράδοξο περί ανυπαρξίας του σημείου, ενώ ταυτοχρόνως το ίδιο κατέχει μία ελάχιστη περιοχή στην όραση που τον ωθεί να συνειδητοποιήσει την πνευματικότητα της ζωγραφικής πράξης. Το σημείο, ετυμολογικώς, μας παρέχει μία σειρά εννοιολογικών ριζωμάτων τα οποία κυμαίνονται μεταξύ της έννοιας του μονοδιάστατου, του αδιάστατου, ως εκείνου που δεν έχει μέρος, αυτού που αν του προσδώσουμε στοιχεία σωματικότητας αποτελεί ένα κενοτάφιο. Ακριβώς αυτό το σημείο του σκάμματος, του κενού χώρου, είναι και το πληροφορικό σημείο: είναι η περιοχή η οποία υπονοεί το σώμα, το αναμένει, δίχως να το βλέπουμε. Η περίπτωση του άκλαυτου οδυσσειακού σώματος είναι ενδεικτική. Η φήμη του εκλιπόντος, η πληροφορία του, γεμίζει το ταφικό μνημείο. Το μνήμα έχει λόγο. Στη συνέχεια είναι απολύτως απαραίτητο να μελετηθεί η κίνηση αυτού το σημείου, η μετατροπή του σε δυναμικό παράγοντα ο οποίος εγκιβωτίζει το χρόνο μέσα στο χώρο. Και το κρίσιμο θέμα είναι ακριβώς αυτό, εκεί που το σημείο δηλαδή αποκτά βιολογικά χαρακτηριστικά. Ας σκεπτούμε το ζήτημα όπως αναφέρεται στη διατριβή, περί του τρόπου που η βιολογική ανατομία ορίζει ταυτοχρόνως και το όριο της ζωής. Βιοδυναμικό είναι ό,τι μπορεί να επιβιώσει μέσα σε αυτό το πλαίσιο: επεκτείνοντας χωρικώς την ανατομία ενός ζώου στο εργαστήριο, την σπονδυλική του στήλη εν προκειμένω, επέρχεται ο θάνατος. Το να εισάγουμε τον χρόνο στην εξίσωση της τέχνης ώστε να μελετήσουμε τα λεπτοφυή χαρακτηριστικά του, σημαίνει ότι πρέπει να μας απασχολήσει η κβαντική φύση του. Το παράδοξο του Ζήνωνος στέκει ακόμη ως ένα θεμελιώδες ζήτημα μεταξύ του συνεχούς και του διακριτού. Στο συγκεκριμένο σημείο η μελέτη προτείνει την κβαντική χρήση των σημείων και την σύλληψη της πληροφορίας ως μία αντιμετάθεση στο φιλοσοφικό σύστημα των εννοιών. Αυτό που ενδιαφέρει την παρούσα διατριβή είναι ότι η πληροφορία είναι φυσική, δηλαδή απαιτεί την βιολογική ύπαρξη μέσω της οποίας εκφράζεται. Ο καλλιτέχνης δεν μπορεί πλέον να αντιπαρατεθεί στη φύση υπό την ιδιότητα ενός απλού δέκτη. Ο τρόπος πρόσληψης του σήματος, της πληροφορίας, της ενέργειας, μελετάται στη διατριβή, όπως αναλύεται και η μετεγγραφή του αρχικού σχήματος από τον καλλιτέχνη. Πώς γίνεται η συνειδητοποίηση αυτής της διεπαφής, της νόησης του καλλιτέχνη σε σχέση με τη φύση; Αρχικώς με τη συνειδητοποίηση της παρέκκλισης, του επικούρειου κλίναμεν. Όπως αναφέρουμε: Ποιές οι προκύπτουσες εκπλήξεις από τη μελέτη της πληροφορίας; Κυριότερη θα ορίζαμε την προφανή ανεπάρκεια του καλλιτέχνη στη κατανόηση του χώρου. Έννοιες-μεγέθη όπως η εντροπία, η πιθανοκρατία, κατέδειξαν την μη-δυνατότητα των δομικών συστημάτων για απόλυτη γνώση προβάλλοντας τα προβλήματα της αυτο-αναλυτικής διαδικασίας, επαναφέροντας την επικούρειο έκκλισιν (κλίναμεν) στο προσκήνιο, καθιστώντας τον δέκτη σαν δεσμώτη του χρόνου. Πώς μπορούμε να ορίσουμε μία οργανική γλυπτική, σε μια νέα θεώρηση για τη τέχνη; Μπορεί να οριστεί μια οργανική γλυπτική παραχθείσα διά της (υπό κωδικοποίηση) λογικής; Οφείλουμε επίσης να μελετήσουμε μια στρατηγική του καλλιτέχνη στη θήρευση της πληροφορίας, να ορίσουμε ένα καλλιτεχνικό modus operandi. Ο καλλιτέχνης αναμένει τη πληροφορία, το φως, όπως ο κυνηγός το θήραμα. Μελετάει τη βιομιμητική, τα πάτερνς των ζώων, την απάτη και την απόκρυψη. Χρησιμοποιεί τον κώδικα σε αναλύσεις, μετεγγραφές, μεταποιήσεις. Ο Λόγος είναι πλέον ο κώδικας του οργανισμού κι εν προκειμένω ο κώδικας βιολογικής πληροφορίας που συνιστά την ουσία του, το εννοιολογικό του πάτερν στη φύση. Η γενετική του κατανομή, σαν αποτύπωμα, υπόκειται κι αυτό σε μεταφράσεις και επανασχεδιασμούς. Καθώς μελετώνται παραδείγματα από τον John Cage, τον Jarry και τον Beuys, στο κενοτάφιο για το οποίο αναφερθήκαμε, μέσω του βιοκώδικα πλέον, το σώμα ξαναγίνεται σημείο πληροφορίας. Είναι η καίρια διεπαφή, προς ένα κείμενο δίχως γράμματα, ένα σώμα δίχως όργανα όπως το καθορίζει η μελέτη του Artaud. Ασθενής, στο κρεβάτι που οδηγεί στο θάνατο, ο καλλιτέχνης έχει επανα-σημειοποιηθεί. Επιστρέφει με τη νόηση πεντακάθαρη, αλλά λανθάνουσα. Μας αποδίδει ένα έργο με λαμπρότητα, μέσω της συνείδησης της αδυναμίας του. Η λέξη τέκμαρ αποδίδεται στη διατριβή ως κομβική, ιδιαίτερη, σπεριγράφοντας αυτήν ακριβώς τη συνθήκη. Η ρίζα- τεκ κατά το Liddell- Scott, είναι τέκμαρ, δήλωση πληροφορίας διά βιολογικού σημείου: ΔΗΛΩ ΔΙΑ ΣΗΜΕΙΟΥ, ΕΜΦΑΙΝΩ, ΔΕΙΚΝΥΩ, ΟΡΙΖΩ...Πραγματώνω την πλήρωση του κενοτάφιου όχι με το υλικό σώμα αλλά με την καλλιτεχνική εκδοχή του... Κλείνοντας: Ο καλλιτέχνης, όπως ο Οδυσσέας, επιστρέφει στο σημείο «ελάχιστος», κενός: συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί εκπέμψει πλέον τίποτε, δηλώνει μόνον τον «εαυτό» σαν αδιάστατο σημείο, κατέχει μόνον πληροφορία «θέσης» σ’ ένα κενοτάφιο...Αν το σημείο λειτούργησε ως μια θεωρητική αρχή για την επανεμφάνιση του σώματος, το σώμα ξαναέγινε σημείο...Πουθενά δεν έχει τεθεί σαφέστερα η επιστροφή αυτή, όσο στον πλατωνικό Γοργία: καὶ ἡμεῖς τῷ ὄντι ἴσως τέθναμεν, ἤδη γάρ του ἔγωγε καὶ ἤκουσα τῶν σοφῶν ὡς νῦν ἡμεῖς τέθναμεν καὶ τὸ μὲν σῶμά ἐστιν ἡμῖν σῆμα... [... και εμείς ίσως είμαστε πράγματι πεθαμένοι...κι όπως άκουσα από σοφούς, ότι τώρα εμείς είμαστε νεκροί και το σώμα είναι ο τάφος μας.]