Urban smartness: smart cities, cultural mediation & lost connections

Abstract

The smart city (SC) narrative, which is increasingly taking up space in the international literature, is primarily shaped by specific actors, making it clear why it is often seen in the light of a contemporary commercial or branding exercise. At the same time, concerns are raised by the fact that among the main proponents of smart cities are a number of technology giants and private initiatives, probably looking forward to an emerging field with an increased profit margin, but also by the plethora of definitions and criteria available. Despite the variability of parameters found in the literature, culture and heritage, along with the problematisation that usually follows the terms, do not seem to be prioritised among the conditions constituting a 'smart city'. Drawing on previous research highlighting the central role of cultural heritage in planning and urban regeneration strategies, both in Europe and worldwide for more than half a century now, this thesis attempts, on the one hand, to analyse the evolution of the concepts of 'smart' and urban smartness and on the other hand explore the relationship between 'smart cities' and cultural heritage in three Greek SC projects.

Το αφήγηµα της «έξυπνης πόλης», που καταλαµβάνει ολοένα και περισσότερο χώρο στην επιστηµονική βιβλιογραφία διεθνώς, φαίνεται να διαµορφώνεται σε µεγάλο βαθµό από συγκεκριµένους φορείς, καθιστώντας αντιληπτό γιατί συχνά εξετάζεται υπό το πρίσµα µίας σύγχρονης εµπορικής άσκησης ή µιας άσκησης εταιρικής επωνυµίας (Navigant 2018). Ταυτόχρονα, προβληµατισµοί εγείρονται από το γεγονός πως ανάµεσα στους κύριους υποστηρικτές των «έξυπνων πόλεων» εντάσσεται µια σειρά τεχνολογικών κολλοσσών και ιδιωτικών πρωτοβουλιών πιθανώς προσβλέποντας σε ένα αναδυόµενο πεδίο µε αυξηµένο περιθώριο κέρδους (Sadowski 2016) – αλλά και από την πληθώρα διαθέσιµων ορισµών και κριτηρίων. Ωστόσο, παρά την µεταβλητότητα των παραµέτρων που διαπιστώνεται τουλάχιστον βιβλιογραφικά, ο πολιτισµός και η επένδυση σε αυτόν, µε όλο τον προβληµατισµό που συνήθως ακολουθεί την χρήση του όρου, δεν φαίνεται να εντάσσονται στις προϋποθέσεις που συνιστούν µία «έξυπνη πόλη». Με γνώµονα προηγούµενες έρευνες που υπογραµµίζουν τον κεντρικό ρόλο της πολιτιστικής κληρονοµιάς στις στρατηγικές σχεδιασµού και αστικής αναγέννησης, τόσο στην Ευρώπη όσο και σε όλο τον κόσµο για περισσότερο από µισό αιώνα τώρα, η παρούσα διατριβή επιχειρεί, αφενός, να αναλύσει την εξέλιξη των εννοιών «έξυπνος» και αστική ευφυΐα και, αφετέρου, να διερευνήσει τη σχέση µεταξύ «έξυπνων πόλεων» και πολιτιστικής κληρονοµιάς σε τρία ελληνικά έργα «έξυπνων πόλεων».